Cem Yalçın Yıldırım sayfasının kaynağını görüntüle

{{Infobox scientist
| name              = Cem Yalçın Yıldırım
| image             =
| image_size        = 
| caption           = 
| birth_date        = {{doğum tarihi ve yaşı|1961|7|8}}
| birth_place       = 
| death_date        = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} 
                           (death date then birth date) -->
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = [[Türkiye Cumhuriyeti]]
| nationality       = Türk
| ethnicity         = 
| fields            = Matematik
| workplaces        = [[Bilkent Üniversitesi]]<br>[[Boğaziçi Üniversitesi]]
| alma_mater        = [[ODTÜ]] (BSc, 1982)<br>[[Toronto Üniversitesi]] (PhD, 1990)<ref name="CYYMG">{{MathGenealogy|id=16253}}</ref>
| doctoral_advisor  = [[John Friedlander]]
| academic_advisors = 
| doctoral_students = 
| notable_students  = 
| known_for         = 
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| influences        = 
| influenced        = 
| awards            = [[İkeda Araştırma Ödülü]] <small>(2006)</small> <br>
                      [[Cole Ödülü]] <small>(2014)</small> 
| signature         = <!--(filename only)-->
| signature_alt     = 
| website           = [https://math.bogazici.edu.tr/en/cem-yalcin-yildirim]
| footnotes         = 
| spouse            = 
| children          = 
| parents           = [[Cemal Yıldırım]]
}}

'''Cem Yalçın Yıldırım''' (d. 8. Temmuz 1961), Türk matematikçi. [[Sayılar teorisi|Sayılar kuramı]] üzerine yaptığı ortak araştırmalarla dünyaca tanınmaktadır.

== Hayatı==
Cem Yalçın Yıldırım'ın babası ünlü Türk felsefecisi olan [[Cemal Yıldırım]]'dır.
Cem Yalçın Yıldırım, 1961 yılında ABD'nin [[Indiana]] eyeletinin [[Bloomington, Indiana|Bloomington]] şehrinde dünyaya geldi<ref name="CYYCV">
{{Web kaynağı | url = https://math.bogazici.edu.tr/sites/math.boun.edu.tr/files/cemyalcinyildirim%2017.12.2022%20cv%200.pdf | başlık = Cem Yalçın Yıldırım'ın resmi sitesindeki CV'si | soyadı =  | ad =  | tarih =  | website =  | yayıncı =  | erişimtarihi = 20 Eylül 2024 | alıntı =  | arşivurl = https://web.archive.org/web/20240921001023/https://math.bogazici.edu.tr/sites/math.boun.edu.tr/files/cemyalcinyildirim%2017.12.2022%20cv%200.pdf | arşivtarihi = 21 Eylül 2024}}
</ref>; doğduğunda babası Bloomington şehrindeki [[Indiana Üniversitesi]]'nde eğitim felsefesi ve bilim felsefesi alanlarında doktora yapıyordu.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.felsefe.gen.tr/cemal-yildirim-kimdir/ |başlık=Cemal Yıldırım kimdir? |soyadı=Yıldırım |ad=Ömer |tarih= |website=www.felsefe.gen.tr |yayıncı= |erişimtarihi=20 Eylül 2024 |alıntı=Cemal Yıldırım'ın Biyografisi |arşivurl=https://web.archive.org/web/20240921001023/https://www.felsefe.gen.tr/cemal-yildirim-kimdir/ |arşivtarihi=21 Eylül 2024 |ölüurl=hayır }}</ref> 
ABD ve Kanada'daki yüksek eğitiminden sonra 1990'da Türkiye'ye dönmüş; ilk önce, [[Bilkent Üniversitesi]]'nde çalışmıştır. Halen, 2002 yılında çalışmaya başladığı [[Boğaziçi Üniversitesi]]'nde çalışmaktadır.<ref name="CYYCV"/>

== Eğitimi ==
Liseyi [[Ankara Fen Lisesi]]'nde bitirdikten sonra<ref>{{web kaynağı|url= https://www.muhendisbeyinler.net/cem-yalcin-yildirim-kimdir|başlık= Cem Yalçın Yıldırım Kimdir|soyadı= İşçi|ad= Muhammed|tarih= 22 Ekim 2018|website= www.muhendisbeyinler.net|yayıncı= |erişimtarihi= |alıntı= |arşivurl= https://web.archive.org/web/20210505235157/https://www.muhendisbeyinler.net/cem-yalcin-yildirim-kimdir/|arşivtarihi= 5 Mayıs 2021|ölüurl= hayır}}</ref>, babasının telkinleriyle [[Orta Doğu Teknik Üniversitesi|Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)]] fizik bölümünde okumaya başlamıştır. Yıldırım, fizik bölümünde okuyor olsa da burada daha çok matematik dersi almıştır; hatta, birinci sınıfı bitirince tekrar sınava girip [[Boğaziçi Üniversitesi]] matematik bölümünü kazanmış ama gitmemiştir.<ref>
{{Web kaynağı | url = https://bilimvegelecek.com.tr/index.php/2014/03/01/cole-odulunu-alan-cem-yalcin-yildirim-ile-soylesi-asal-sayilarla-ugrasmak/ | başlık = Cole Ödülü’nü alan Cem Yalçın Yıldırım ile söyleşi: Asal sayılarla uğraşmak… | soyadı1 = Mahsereci | ad1 = Nazan | soyadı2 = Helvacıoğlu | ad2 = Ender | tarih = 1 Mart 2014 | website = www.bilimvegelecek.com.tr | yayıncı =  | erişimtarihi =  | alıntı =  | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200808004822/https://bilimvegelecek.com.tr/index.php/2014/03/01/cole-odulunu-alan-cem-yalcin-yildirim-ile-soylesi-asal-sayilarla-ugrasmak/ | arşivtarihi = 8 Ağustos 2020}}
</ref>
[[Orta Doğu Teknik Üniversitesi|ODTÜ]]'den fizik lisans derecesini 1982 yılında aldıktan sonra, aynı yıl [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]'nin [[New York (eyalet)|New York]] eyalatindeki [[Stony Brook Üniversitesi]]'ne fizik doktorası yapmak için gitmiştir. Burada geçirdiği bir yıldan sonra bölümünü değiştirerek [[Kanada]]'daki [[Toronto Üniversitesi]]nde matematiğin [[sayılar kuramı]] alanında doktora eğitimine başlamıştır.<ref name="CYYCV"/>. Yıldırım, 1990'da [[John Benjamin Friedlander]] danışmanlığı altında yazdığı ''Zeta Fonksiyonu Kuramı: Çift Korelasyonu ve Değer dağılımı''<ref>İng. ''Zeta Function Theory: Pair Correlation And Value Distribution''</ref> başlıklı teziyle matematikte doktora derecesini almıştır.<ref name="CYYMG"/>

== Çalışmaları ==
Cem Yalçın Yıldırım, 1995-1996 akademik yılında [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]'nin [[Kaliforniya]] eyaletinin [[San Jose, Kaliforniya|San Jose]] şehrindeki [[San Jose Eyalet Üniversitesi]]'ne matematikçi [[Dan Goldston]] ile beraber araştırma yapmak için gitmiştir.<ref name="CYYMG"/><ref name="CYYMD">
{{dergi kaynağı |soyadı1=Goldston|ad1= Dan  |başlık= Cem Yalçın Yıldırım and The Origin Of the GPY Method|url= https://www.matematikdunyasi.org/2021/12/cem-yalcin-yildirim-and-the-origin-of-the-gpy-method |dergi=Matematik Dünyası |cilt=2021 |sayı=1 |erişim-tarihi=20 Eylül 2024}}
</ref>
Buradaki işbirliğinin ürünü olarak bir makale hazırlayıp ikinci makale üzerinde çalışmaya başlamışlardır. Bu iki makalede kullanmaya başladıkları bir fonksiyon çok daha sonraları [[GPY eleği]] olarak adlandırılacak kavramın çekirdek fikri olmuştur.<ref name="CYYMD"/> Bu iki matematikçi, 1999 yılında bu sefer aynı eyaletin [[Berkeley, Kaliforniya|Berkeley]] şehrindeki [[MSRI]] (''Mathematical Sciences Research Institute'')'da tekrar biraraya gelmiştir. Bu çalışmaların sonucu olarak 2003'te ortaya atılan ilk taslak makalede hata bulununca<ref>{{web kaynağı|url=http://aimath.org/primegaps/residueerror/|başlık=On the error in Goldston and Yildirim's ``Small gaps between consecutive primes''|website=www.aimath.org|yayıncı=|erişimtarihi=20 Eylül 2024|alıntı=|arşivurl=https://web.archive.org/web/20090220194401/http://aimath.org/primegaps/residueerror/|arşivtarihi=20 Şubat 2009|ölüurl=}}</ref> makale geri çekilmiştir ve bu ikiliye Macar matematikçi [[János Pintz]] katılmıştır. Bugün [[GPY eleği]] diye bilinen kavram ilk defa bu üçlünün 2005 yılındaki bir çalışmasında görülmüştür. Aynı çalışmada  
:''<math>p_1=2, p_2=3, p_3=5, \cdots </math> diye devam eden dizi, <math>p_n</math> <math>n</math>'inci asal sayı olmak üzere, bütün asal sayıları temsil ediyorsa, o zaman <math>\liminf_{n\to \infty}\frac{p_{n+1}-p_n}{\log {p_n}}=0</math> olur.''
sonucu elde edilmiştir ve bu sonuç üçlünün sonraki makalelerinde iyileştirilmiştir.<ref>{{Akademik dergi kaynağı | soyadı1=Goldston | ad1=Daniel | soyadı2=Pintz | ad2=János | soyadı3=Yıldırım | ad3=Cem |başlık=Primes in tuples I | url=https://archive.org/details/sim_annals-of-mathematics_2009-09_170_2/page/819 |dergi=Annals of Mathematics |cilt=170 |sayı=2 |tarih=1 Eylül 2009 |issn=0003-486X |doi=10.4007/annals.2009.170.819 |sayfalar=819-862| s2cid=1994756}}</ref> 
Sonuç olarak [[İkiz asallar hipotezi]] denilen ve çözülmesi çok zor olduğu öngörülen bir probleme doğru büyük bir adım atılmıştır.

Goldston, Pintz ve Yıldırım'ın yöntemi ve ulaştığı sonuçlar daha sonra matematik dünyasında sürpriz bir çıkış yapan [[Yitang Zhang]]'ın 2013'teki yayınında önemli bir temel olmuştur. [[Yitang Zhang|Yitanzg Zhang]],
:<math> \liminf_{n\to\infty} (p_{n+1} - p_n) < 7 \times 10^7</math>
olduğunu göstermiştir.

[[Dan Goldston]], [[János Pintz]], Cem Yalçın Yıldırım ve [[Yitang Zhang]] çalışmalarından dolayı sayılar kuramında verilen [[Cole Ödülü]]nü paylaşmışlardır.<ref name=Cole2014>{{Web kaynağı|url=https://www.ams.org/notices/201404/rnoti-p399.pdf|başlık=2014 Cole Prize in Number Theory|yayıncı=American Mathematical Society|erişimtarihi=2 Kasım 2020|arşivurl=https://web.archive.org/web/20210107065457/https://www.ams.org/notices/201404/rnoti-p399.pdf|arşivtarihi=7 Ocak 2021|ölüurl=hayır}}</ref>

== Notlar ==
{{Kaynakça|20em}}

== Dış bağlantılar ==

{{Otorite kontrolü}}

[[Kategori:Türk matematikçiler]]
[[Kategori:Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyeleri]]
[[Kategori:Sayı teorisyenleri]]
[[Kategori:Yaşayan insanlar]]
[[Kategori:20. yüzyıl Türk matematikçileri]]
[[Kategori:1961 doğumlular]]
[[Kategori:21. yüzyıl Türk matematikçileri]]
[[Kategori:Toronto Üniversitesinde öğrenim görenler]]