Descartes'ın İşaret Kuralı sayfasının kaynağını görüntüle

[[Matematik]]te, '''Descartes'ın İşaret Kuralı''', ilk olarak [[René Descartes]] tarafından ''[[La Géométrie]]'' adlı çalışmasında tanımlanmıştır.
Bu teknik ile tek değişkenli bir polinonum, maksimum pozitif ve maksimum negatif köklerinin sayısı, ilave olarak karmaşık ve reel köklerinin sayısı, denklemin kökleri bulunmadan, işaret kuralı ile tespit edilebilir.

== Descartes'ın İşaret Kuralı ==
=== Pozitif Kökler ===
Tek değişkenli bir polinomun katsayıları arasındaki işaret değişimi sayısı, polinomun sahip olduğu maksimum pozitif kök sayısına eşittir. Sonuç ya bu değerdir; ya da bu değerden 2'nin bir katının çıkarılmış halidir.

=== Negatif Kökler ===
Tek değişkenli bir polinomda, x yerine -x koyarak elde ettiğimiz yeni tek değişkenli polinomun katsayıları arasındaki işaret değişimi sayısı, polinomun sahip olduğu maksimum negatif kök sayısına eşittir. Sonuç ya bu değerdir; ya da bu değerden 2'nin bir katının çıkarılmış halidir.

=== Karmaşık Kökler ===
 n<sup>.</sup> dereceden  bir polinom ''n'' köke sahiptir. Bu polinomun sahip olduğu minimum karmaşık kök sayısı ise aşağıdaki denklemin sonucuna eşittir.

:<math>n-(p+q),\,</math>

''p'' pozitif kök sayısını, ''q'' negatif kök sayısını, n ise denklemin derecesini ifade eder.

=== Örnek ===
Polinomumuz
:<math>+x^7+x^6-x^4-x^3-x^2+x-1  \,</math> olsun.

==== Pozitif Kök Sayısı ====
Katsayıların işaretlerindeki değişimi ifadesini, ++ +&minus; &minus;&minus; &minus;&minus; &minus;+ +&minus;, şeklinde ifade edebiliriz. Görüldüğü gibi toplam işaret değişimi sayısı 3 adettir. (2. ve 3. ; 5.ve 6. ; 6. ve 7.terimleri arasında)
Bu sayı bize, polinomun sahip olduğu, maksimum pozitif kök sayısını verir. Yani 3'dür ya da 3-2 = 1'dir.

==== Negatif Kök Sayısı ====
Önce polinomda, x yerine -x koyalım.
Yeni polinomumuz şu şekilde 
:<math>-x^7+x^6-x^4+x^3-x^2-x-1  \,</math> olur.
Katsayıların işaretlerindeki değişimi ifadesini, &minus;+ +&minus; &minus;+ +&minus; &minus;&minus; &minus;&minus; şeklinde ifade edebiliriz. Görüldüğü gibi toplam işaret değişimi sayısı 4 adettir. (1. ve 2. ; 2.ve 3. ; 3. ve 4. ; 4. ve 5. terimleri arasında)
Bu sayı bize, polinomun sahip olduğu, maksimum negatif kök sayısını verir. Yani 4'tür ya da 4-2=2 ya da 4-2*2=0'dır.

==== Karmaşık Kök Sayısı ====
Örneğimizdeki sonuçları denklemde <math>n-(p+q),\,</math> yerine koyarsak, 
Pozitif Kök Sayısı için  ya 1 ya da 3 
Negatif Kök Sayımız ya 4 ya 2 ya da 0 idi.

Bulduğumuz değerlerin, minimum değerlerini, ilgili denklemde yerine koyar isek <math>7-(1+0),\,</math> 6 sonucu elde ederiz. Demek ki polinomumuz 6 adet karmaşık köke, 1 adet reel köke sahip imiş.

Yaptığımız işlemlerin sağlamasını Matlab'te yapalım.
Polinomun "roots" komutu yardımı ile kökleri bulduğumuzda ise, bu yöntem ile elde ettiğimiz sonuçların doğruluğunu görebiliriz.
 
a=[ 1  1  0  1 -1 -1  1 -1]
 roots(a)
  -1.2918 + 0.1373i - Negatif Karmaşık Kök
  -1.2918 - 0.1373i - Negatif Karmaşık Kök
  -0.0202 + 1.1459i - Negatif Karmaşık Kök
  -0.0202 - 1.1459i - Negatif Karmaşık Kök
   0.3639 + 0.6091i - Pozitif Karmaşık Kök
   0.3639 - 0.6091i - Pozitif Karmaşık Kök
   0.8961  - Pozitif Reel Kök
Görüldüğü üzere, polinom  4 negatif, 3 pozitif köke sahiptir.

== Notlar ==
{{Kaynakça}}

== Dış bağlantılar ==
*[http://www.cut-the-knot.org/fta/ROS2.shtml Descartes’ Rule of Signs] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20120102192100/http://www.cut-the-knot.org/fta/ROS2.shtml |tarih=2 Ocak 2012 }} — Proof of the Rule
*http://www.facebook.com/note.php?note_id=190653440975841 — Facebook Matematik Mantık

{{DEFAULTSORT:Descartes' Rule Of Signs}}
[[Kategori:Polinomlar]]