Kimyanın zaman çizelgesi sayfasının kaynağını görüntüle

[[Dosya:A_New_System_of_Chemical_Philosophy_fp.jpg|küçükresim|{{ortala|[[Atom teorisi]]nin ilk modern açıklaması olan [[John Dalton]]'un ''Yeni Kimyasal Felsefe Sistemi''{{'}}nden bir şekil.}}]]
Bu [[kimya]] zaman çizelgesi, maddenin bileşiminin ve etkileşimlerinin bilimsel çalışması olarak tanımlanan ve kimya olarak bilinen modern bilim hakkında insanlığın anlayışını önemli ölçüde değiştiren çalışmaları, keşifleri, fikirleri, icatları ve deneyleri listelemektedir.

"Merkezî bilim" olarak bilinen kimya çalışmaları, diğer birçok bilimsel ve teknolojik alandan etkilenmekle beraber, bu alanlar üzerinde güçlü bir etkiye de sahiptir. Modern kimya anlayışımızın merkezi olarak kabul edilen birçok olay aynı zamanda fizik, biyoloji, astronomi, jeoloji ve malzeme bilimi gibi alanlarda da önemli keşifler olarak kabul edilmektedir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.chem.yorku.ca/hall_of_fame/whychem.htm|başlık=Chemistry – The Central Science|erişimtarihi=12 Eylül 2006|çalışma=The Chemistry Hall of Fame|yayıncı=York University|arşivurl=https://web.archive.org/web/20060828042237/http://www.chem.yorku.ca/hall_of_fame/whychem.htm|arşivtarihi=28 Ağustos 2006|ölüurl=hayır}}</ref>

== 17. yüzyıl öncesi ==
[[Dosya:Aristoteles_Louvre.jpg|sağ|küçükresim|{{ortala|Aristoteles (MÖ 384–322)}}]]
[[Dosya:Zosimosapparat.jpg|sağ|küçükresim|{{ortala|[[Marcelin Berthelot]]'un, ''Collection des anciens alchimistes grecs'' (3 cilt, Paris, 1887–88) adlı eserinden [[Panopolisli Zosimos|Zosimos]]'un simya uygulamaları; imbik, su kabağı ve karni (yaklaşık olarak MS 300).}}]]
[[Dosya:Geber.jpg|sağ|küçükresim|{{ortala|[[Câbir bin Hayyan]] (ö. 815) bazıları tarafından "kimyanın babası" olarak kabul edilir.}}]]
[[Bilimsel yöntem]]in kabul edilmesinden ve kimya alanına uygulanmasından önce, aşağıda listelenen insanların birçoğunun modern anlamda birer "kimyager" olarak değerlendirilmesi bir miktar tartışmalıdır. Bununla beraber, geniş ve uzun vadede gördükleri kabul veya ileri görüşlülüklerinden dolayı belli başlı büyük düşünürlerin fikirleri burada sıralanmaya değer kılmaktadır.

; MÖ yaklaşık 3000
: [[Mısırlılar]], her şeyin onlardan meydana geldiği [[Ogdoad]] (veya ilksel güçler) teorisini ortaya koyarlar. Bunlar, güneşin yaratılmasından önce var olan sekiz [[Kaos (kozmogoni)|kaos]] elementiydi.<ref name="Griffith">{{Akademik dergi kaynağı|başlık=The Orders of Gods in Greece and Egypt (According to Herodotus)|yazarlar=Griffiths|sayfalar=21-23|çalışma=The Journal of Hellenic Studies|yayıncı=The Society for the Promotion of Hellenic Studies|yıl=1955|cilt=75|doi=10.2307/629164}}</ref>

; MÖ yaklaşık 1200
: [[Mezopotamya]]'da bulunan [[çivi yazısı]] tabletinde parfüm üreticisi ve ilk kimyagerlerden olan [[Tapputi|Tapputi-Belatikallim]]'den bahsedilir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www1.umn.edu/ships/gender/giese.htm|başlık=Women in Science: 5000 Years of Obstacles and Achievements|erişimtarihi=11 Mart 2007|arşivtarihi=13 Aralık 2006|arşivurl=https://web.archive.org/web/20061213192315/http://www1.umn.edu/ships/gender/giese.htm|yayıncı=SHiPS Resource Center for Sociology, History and Philosophy in Science Teaching}}</ref>

; MÖ yaklaşık 450
: [[Empedokles]], her şeyin dört temel kökten (daha sonra ''stoicheia'' veya [[Kimyasal element|elementler]] olarak isim değiştirecektir) oluştuğunu iddia eder. Bunlar toprak, hava, su ve ateştir. İki aktif ve birbirine karşıt [[kuvvet]] olan sevgi ve nefret, elementlere etki eder ve onları sonsuz çeşitte biçimlere ayırır ve birleştirir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://plato.stanford.edu/entries/empedocles/|başlık=Empedocles|erişimtarihi=11 Mart 2007|tarih=4 Mart 2005|çalışma=Stanford Encyclopedia of Philosophy|yayıncı=Metaphysics Research Lab, CSLI, Stanford University|arşivurl=https://www.webcitation.org/676b3Jq7t?url=http://plato.stanford.edu/entries/empedocles/|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; MÖ yaklaşık 440
: [[Leukippos]] ve [[Demokritos]], bütün maddeleri oluşturan bölünmez bir parçacık olan atom fikrini öne sürer. Bu fikir büyük ölçüde Aristotelesçi görüşten yana olan doğa filozofları tarafından reddedilir (aşağıya bakınız).<ref>{{Web kaynağı|url=http://plato.stanford.edu/entries/leucippus/|başlık=Leucippus|erişimtarihi=11 Mart 2007|tarih=14 Ağustos 2004|çalışma=Stanford Encyclopedia of Philosophy|yayıncı=Metaphysics Research Lab, CSLI, Stanford University|arşivurl=https://www.webcitation.org/676b3nIne?url=http://plato.stanford.edu/entries/leucippus/|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{Web kaynağı|url=http://plato.stanford.edu/entries/democritus/|başlık=Democritus|erişimtarihi=11 Mart 2007|tarih=15 Ağustos 2004|çalışma=Stanford Encyclopedia of Philosophy|yayıncı=Metaphysics Research Lab, CSLI, Stanford University|arşivurl=https://web.archive.org/web/20060830030642/http://plato.stanford.edu/entries/democritus/|arşivtarihi=30 Ağustos 2006|ölüurl=hayır}}</ref>

; MÖ yaklaşık 360
: [[Platon]] '"[[Dört unsur|elementler]]" (''stoicheia'') terimini yaratır. İnorganik ve organik cisimlerin bileşimi hakkında bir tartışma içeren ve kimya üzerine basit bir inceleme olan [[Timeos (diyalog)|Timaeus]] diyalogunda, her elementin en küçük parçacığının özel bir geometrik şekle sahip olduğunu varsayar. Bunlar sırasıyla [[Dört yüzlü|tetrahedron]] (ateş), [[Sekiz yüzlü|oktahedron]] (hava), [[Yirmi yüzlü|ikosahedron]] (su) ve [[küp]]tür (toprak).<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.socinian.org/aristotles_de_anima.html|başlık=The Problem of the Soul in Aristotle's De anima|erişimtarihi=10 Ağustos 2006|arşivtarihi=9 Eylül 2006|arşivurl=https://web.archive.org/web/20060909004214/http://www.socinian.org/aristotles_de_anima.html|yayıncı=NASA WMAP|yıl=2004}}</ref>

; MÖ yaklaşık 350
: Empedokles'in fikirlerini geliştiren [[Aristoteles]], ''madde'' ve ''biçimin'' bir birleşiminden meydana gelen madde fikrini ileri sürer. Ateş, su, toprak, hava ve esîrden oluşan [[Dört unsur|Beş Element]] teorisini açıklar. Bu teori, batı dünyasında 1000 yıldan fazla bir süre boyunca büyük ölçüde kabul görmüştür.<ref>{{Web kaynağı|url=http://hilltop.bradley.edu/~rbg/el.html|başlık=HISTORY/CHRONOLOGY OF THE ELEMENTS|erişimtarihi=12 Mart 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20160303205807/http://hilltop.bradley.edu/~rbg/el.html|arşivtarihi=3 Mart 2016|ölüurl=hayır}}</ref>

; MÖ yaklaşık 50
: [[Titus Lucretius Carus|Lucretius]], [[atomculuk]] fikirlerinin şiirsel bir açıklaması olan [[De rerum natura|''De rerum natura'']]'yı yazar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://plato.stanford.edu/entries/lucretius/|başlık=Lucretius|erişimtarihi=11 Mart 2007|tarih=4 Ağustos 2004|çalışma=Stanford Encyclopedia of Philosophy|yayıncı=Metaphysics Research Lab, CSLI, Stanford University|arşivurl=https://web.archive.org/web/20080827193045/http://plato.stanford.edu/entries/lucretius/|arşivtarihi=27 Ağustos 2008|ölüurl=hayır}}</ref>

; MS yaklaşık 300
: [[Panopolisli Zosimos]], suların bileşimi, hareket, büyüme, cisimleştirme ve cisimden ayırma, ruhu bedenden ayırma ve bedene bağlama çalışması olarak tanımladığı [[simya]] üzerine bilinen en eski kitaplardan birini yazar.<ref name="Mdream">{{Kitap kaynağı|başlık=Mendeleyev's Dream – The Quest for the Elements|yayıncı=Berkley Books|yıl=2000|isbn=978-0-425-18467-7}}</ref>

; MS yaklaşık '''800'''
: Yanlış bir şekilde [[Tyanalı Apollonius]]'a atfedilen ve doğa felsefesi üzerine anonim bir ansiklopedik çalışma olan Yaratılışın Sırrı (Arapça: ''Sırrü'l-Halika''), tüm metallerin çeşitli oranlarda [[kükürt]] ve [[cıva]]dan oluştuğuna dair uzun süredir kabul gören teorinin bilinen en eski örneklerinden birini kaydeder.<ref>Kraus, Paul 1942-1943. ''Jâbir ibn Hayyân: Contribution à l'histoire des idées scientifiques dans l'Islam. I. Le corpus des écrits jâbiriens. II. Jâbir et la science grecque''. Cairo: Institut français d'archéologie orientale, vol. II, p. 1, note 1; Weisser, Ursula 1980. ''Das Buch über das Geheimnis der Schöpfung von Pseudo-Apollonios von Tyana''. Berlin: De Gruyter, p. 199. On the dating and historical background of the ''Sirr al-khalīqa'', see Kraus 1942−1943, vol. II, pp. 270–303; Weisser 1980, pp. 39–72. On the further history of this theory up to the eighteenth century, see Norris, John 2006. “The Mineral Exhalation Theory of Metallogenesis in Pre-Modern Mineral Science” in: ''Ambix'', 53, pp. 43–65.</ref> Bu çalışma aynı zamanda çok sonraları [[Isaac Newton]] tarafından yorumlanmış kompakt ve şifreli bir [[Hermetika|Hermetik]] metin olan [[Zümrüt Tablet]]'in<ref>Weisser 1980, p. 46.</ref> bilinen en eski örneğini içermektedir.<ref>Isaac Newton. [http://purl.dlib.indiana.edu/iudl/newton/ALCH00017 "Keynes MS. 28"]. The Chymistry of Isaac Newton. Ed. William R. Newman. June 2010.</ref>

; MS yaklaşık '''850-900'''
: [[Ebu Musa Câbir bin Hayyan|Câbir bin Hayyan]]'a (Latince: Geber) atfedilen Arapça eserler, kimyasal maddelerin sistematik bir sınıflandırmasını ortaya koyar ve organik maddelerden (örneğin bitkiler, kan ve saç) kimyasal yollarla inorganik bileşiklerin ([[nişadır]] veya [[amonyum klorür]]) türetilmesi için talimatlar sağlar.<ref>Stapleton, Henry E. and Azo, R. F. and Hidayat Husain, M. 1927. "Chemistry in Iraq and Persia in the Tenth Century A.D" in: ''Memoirs of the Asiatic Society of Bengal'', vol. VIII, no. 6, pp. 317-418, pp. 338–340; Kraus, Paul 1942-1943. ''Jâbir ibn Hayyân: Contribution à l'histoire des idées scientifiques dans l'Islam. I. Le corpus des écrits jâbiriens. II. Jâbir et la science grecque''. Cairo: Institut français d'archéologie orientale, vol. II, pp. 41–42.</ref>

; MS yaklaşık 900
: [[Orta Çağ İslam dünyasında simya ve kimya|Fars bir simyacı]] olan [[Râzî|Ebû Bekir Muhammed bin Zekeriyyâ er-Râzî]] (kısaca Râzî olarak bilinir), kimya üzerinde, [[sülfürik asit]] de dahil olmak üzere birçok [[Sülfürik asit|asitin]] en eski üretim yöntemlerini içeren incelemelerini yayımlar.<ref>Modanlou HD. "A tribute to Zakariya Razi (865 - 925 AD), an Iranian pioneer scholar," ''Arch Iran Med''. 2008 Nov 11(6):673-7. [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18976043/ PMID 18976043] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20210109060714/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18976043/ |tarih=9 Ocak 2021 }}.</ref> Râzî'nin maddeleri sınıflandırma yöntemi, [[Organik kimya|organik]] ve [[inorganik kimya]]ya uzanan yolu açtı.<ref>Ligon, B. L. (2001). "Biography: Rhazes: His career and his writings," ''Seminars in Pediatric Infectious Diseases'', 12(3), 266–272. doi:10.1053/spid.2001.26123. Quote: "In his chemical research studies, he went beyond his predecessors and contemporaries by dividing substances into plants, animals, and minerals, thereby opening the way for inorganic and organic chemistry. He also was the first to produce sulfuric acid together with other acids, and he prepared alcohol by fermenting sweet products."</ref>

; MS yaklaşık 1000
: Pers kimyagerler [[Birûni|Birûnî]] <ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=''An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines. Conceptions of Nature and Methods Used for Its Study by the Ikhwan Al-Safa'an, Al-Biruni, and Ibn Sina'' by Seyyed Hossein Nasr|yazarlar=Marmura|sayı=4|sayfalar=744-746|çalışma=Speculum|başlıkbağı=Hossein Nasr|yıl=1965|cilt=40|doi=10.2307/2851429}}</ref> ve [[İbn-i Sina]],<ref>[[Robert Briffault]] (1938). ''The Making of Humanity'', p. 196-197.</ref> [[simya]] pratiğini ve [[Felsefe taşı|metallerin birbirine dönüşme]] olasılığını reddederler.

; MS yaklaşık 1167
: Salerno Okulu'ndan Magister Salernus, şarabın damıtılmasına dair ilk atıfta bulunur.<ref name="Forbes1970">{{Kitap kaynağı|url=https://books.google.com/books?id=XeqWOkKYn28C|başlık=A short history of the art of distillation: from the beginnings up to the death of Cellier Blumenthal|erişimtarihi=29 Haziran 2010|sayfa=88|yayıncı=BRILL|yıl=1970|isbn=978-90-04-00617-1|arşivurl=https://web.archive.org/web/20111220084813/http://books.google.com/books?id=XeqWOkKYn28C|arşivtarihi=20 Aralık 2011|ölüurl=hayır}}</ref>

; MS yaklaşık 1220
: [[Robert Grosseteste]], [[bilimsel yöntem]] için ilk sistemlerden birini ortaya koyduğu çeşitli Aristotelesçi yorumlar yayımladı.<ref>{{Cite Katolik Ansiklopedi|wstitle=Robert Grosseteste}}</ref>

; MS yaklaşık 1250
: Fars kimyager [[Nasîrüddin Tûsî]], [[Kütlenin korunumu yasası|kütle korunumunun]]<ref>R. Shane Tubbs, Mohammadali M. Shoja, Marios Loukas, Paul Agutter (2018). ''History of Anatomy: An International Perspective'', John Wiley & Sons. p. 268</ref> ilk örneklerinden birini açıklayarak bir [[madde]]nin kütlesinin değişebileceğini ancak yok olamayacağını belirtir.<ref>Farid Alakbarov (Summer 2001). [http://azer.com/aiweb/categories/magazine/92_folder/92_articles/92_tusi.html A 13th-Century Darwin? Tusi's Views on Evolution] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20190526010312/http://azer.com/aiweb/categories/magazine/92_folder/92_articles/92_tusi.html |tarih=26 Mayıs 2019 }}, ''Azerbaijan International'' '''9''' (2).</ref>

; MS yaklaşık 1250
: Tadeo Alderotti, öncüllerinden çok daha etkili olan [[ayrımsal damıtma]]yı geliştirir.<ref>{{Kitap kaynağı|url=https://archive.org/details/alchemy0000holm|başlık=Alchemy|sayfa=[https://archive.org/details/alchemy0000holm/page/288 288]|yayıncı=Courier Dover Publications|yıl=1990|isbn=978-0-486-26298-7}}</ref>

; MS yaklaşık 1260
: [[Albertus Magnus]] [[arsenik]]<ref name="BuildingBlocks451-3">{{Kitap kaynağı|başlık=Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements|sayfalar=43, 513, 529|yer=Oxford|yayıncı=[[Oxford University Press]]|yıl=2001|isbn=978-0-19-850341-5}}</ref>{{Daha iyi kaynak|tarih=Ocak 2021}} ve [[gümüş nitrat]]ı keşfeder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://micro.magnet.fsu.edu/optics/timeline/people/magnus.html|başlık=Molecular Expressions: Science, Optics and You&nbsp;— Timeline&nbsp;— Albertus Magnus|erişimtarihi=28 Kasım 2009|tarih=1 Ağustos 2003|yayıncı=The Florida State University|diğerleri=National High Magnetic Field Laboratory at The Florida State University|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100330045629/http://micro.magnet.fsu.edu/optics/timeline/people/magnus.html|arşivtarihi=30 Mart 2010|ölüurl=hayır}}</ref>{{Daha iyi kaynak|tarih=Ocak 2021}} Ayrıca [[Sülfürik asit|sülfürik aside]] ilk atıfları yaptı.<ref name="Karpenko">Vladimir Karpenko, John A. Norris(2001), [http://www.chemicke-listy.cz/docs/full/2002_12_05.pdf Vitriol in the history of Chemistry] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20190214184019/http://www.chemicke-listy.cz/docs/full/2002_12_05.pdf|tarih=14 Şubat 2019}}, [[Charles University in Prague|Charles University]]</ref>

; MS yaklaşık 1267
: [[Roger Bacon]], bilimsel yöntemin ilk modellerinden birini ortaya koyan ve [[Karabarut|barutla]] yaptığı deneylerin sonuçlarını içeren ''Opus Maius'u'' yayımlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Bacon.html|başlık=Roger Bacon|erişimtarihi=12 Mart 2007|çalışma=MacTutor|yayıncı=School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland|yıl=2003|arşivurl=https://web.archive.org/web/20080307150151/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Bacon.html|arşivtarihi=7 Mart 2008|ölüurl=hayır}}</ref>

; MS yaklaşık 1310
: Câbir adı altında yazan isimsiz bir İspanyol simyacı olan [[Sahte Câbir]], uzun süredir kabul gören tüm metallerin çeşitli oranlarda [[kükürt]] ve [[cıva]]dan oluştuğuna dair teoriyi kuran birkaç kitap yayımlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.pmf.ukim.edu.mk/PMF/Chemistry/chemists/geber.htm|başlık=GEBER|erişimtarihi=12 Mart 2007|tarih=9 Mart 1997|yayıncı=Institute of Chemistry, Skopje, Macedonia|arşivurl=https://www.webcitation.org/676b9cMGL?url=http://www.pmf.ukim.edu.mk/PMF/Chemistry/chemists/geber.htm|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref> [[Nitrik asit]], [[Kral suyu|aqua regia]] ve [[Nitrik asit|aqua fortis]]'i ilk tanımlayanlardan biridir.<ref>Ross, Hugh Munro (1911). [[wikisource:1911 Encyclopædia Britannica/Alchemy#Literature of Alchemy|"Alchemy § Literature of Alchemy"]] . In Chisholm, Hugh (ed.). ''[[Encyclopædia Britannica'nın on birinci baskısı|Encyclopædia Britannica]]''. '''1''' (11th ed.). Cambridge University Press. p. 520.</ref>

; MS yaklaşık 1530
: [[Paracelsus]], modern [[ilaç endüstrisi]]nin köklerini oluşturan, yaşamı uzatmayı hedefleyen bir simya alt disiplini olan [[iyatrokimya]]yı geliştirir. Aynı zamanda "kimya" kelimesini ilk kullananın Paracelsus olduğu iddia edilir.<ref name="Mdream" />

; 1597
: Andreas Libavius, prototip bir [[kimya]] ders kitabı olan ''Alchemia'yı'' yayımlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.lib.udel.edu/ud/spec/exhibits/vapor/origins.htm|başlık=From liquid to vapor and back: origins|erişimtarihi=12 Mart 2007|çalışma=Special Collections Department|yayıncı=University of Delaware Library|arşivurl=https://web.archive.org/web/20180410210323/http://www.lib.udel.edu/ud/spec/exhibits/vapor/origins.htm|arşivtarihi=10 Nisan 2018|ölüurl=hayır}}</ref>

== 17. ve 18. yüzyıllar ==

; 1605
: [[Francis Bacon|Sir Francis Bacon]], daha sonra [[bilimsel yöntem]] olarak bilinecek yöntemin tanımını yaptığı ''The Proficience and Advancement of Learning'i'' yayımlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://faculty.up.edu/asarnow/eliz4.htm|başlık=Sir Francis Bacon: Empiricism|erişimtarihi=22 Şubat 2007|arşivtarihi=1 Şubat 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070201210445/http://faculty.up.edu/asarnow/eliz4.htm|tarih=8 Ağustos 2005|çalışma=An Image-Oriented Introduction to Backgrounds for English Renaissance Literature|yayıncı=University of Portland}}</ref>

; 1605
: [[Michal Sedziwój]], çok daha sonra [[oksijen]] olarak kabul edilecek olan havada bulunan bir “yaşam besininin” varlığını ileri süren simya eseri ''A New Light of'' ''Alchemy'' adlı çalışmasını yayımlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://info-poland.buffalo.edu/web/sci_health/science/scientists/sedziwoj/link.shtml|başlık=Sedziwój, Michal|erişimtarihi=22 Şubat 2007|arşivtarihi=2 Eylül 2006|arşivurl=https://web.archive.org/web/20060902171948/http://info-poland.buffalo.edu/web/sci_health/science/scientists/sedziwoj/link.shtml|çalışma=infopoland: Poland on the Web|yayıncı=University at Buffalo}}</ref>

; 1615
: [[Jean Beguin]], ilk kimya ders kitaplarından biri olan ''[[Tyrocinium Chymicum]]'' isimli kitabı yayımlar ve bu kitapta ilk [[kimyasal denklem]]i yazar.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=The use of diagrams as chemical 'equations' in the lectures of William Cullen and Joseph Black|yazarlar=Crosland|sayı=2|sayfalar=75-90|çalışma=Annals of Science|yıl=1959|cilt=15|doi=10.1080/00033795900200088}}</ref>

; 1637
: [[René Descartes]], bilimsel yöntemin ana hatlarını içeren ''[[Discours de la méthode]]'' adlı çalışmasını yayımlar.<ref>Herbermann, Charles, ed. (1913). "[[wikisource:Catholic Encyclopedia (1913)/René Descartes|René Descartes]]" . [[Catholic Encyclopedia]]. New York: Robert Appleton Company.</ref>

; 1648
: [[Jan Baptist van Helmont]]'un, bazıları tarafından simya ve kimya arasında önemli bir geçiş çalışması olarak görülen ve [[Robert Boyle]]'u önemli düzeyde etkilediği düşünülen ''Ortus medicinae'' kitabının ölümünden sonra yayımlanması. Kitapta birçok deney sonucu bulunmakta ve [[kütlenin korunumu yasası]]nın ilk örneklerinden biri ortaya konulmaktadır.<ref>{{Web kaynağı|url=http://mattson.creighton.edu/History_Gas_Chemistry/vanHelmont.html|başlık=Johann Baptista van Helmont|erişimtarihi=23 Şubat 2007|tarih=25 Eylül 2005|çalışma=History of Gas Chemistry|yayıncı=Center for Microscale Gas Chemistry, Creighton University|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100724220818/http://mattson.creighton.edu/History_Gas_Chemistry/vanHelmont.html|arşivtarihi=24 Temmuz 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

[[Dosya:The_Sceptical_Chymist.jpg|sağ|küçükresim|{{ortala|Robert Boyle tarafından yazılan ''The Skeptical Chymist''{{'}}in başlık sayfası (1627–1691)}}]]

; 1661
: [[Robert Boyle]], kimya ve [[simya]] arasındaki ayrım üzerine bir inceleme olan ''[[The Sceptical Chymist]]'' adlı kitabı yayımladı. Kitap, [[atom]]lar, [[molekül]]ler ve [[kimyasal reaksiyon]]la ilgili ilk modern fikirlerden bazılarını içerir ve modern kimya tarihinin başlangıcıdır.<ref name="Boyle">{{Web kaynağı | başlık = Robert Boyle | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1662
: Robert Boyle, [[gaz]]ların davranışının, özellikle de gazlarda [[basınç]] ve [[hacim]] arasındaki ilişkinin deneysel temelli bir açıklaması olan [[Boyle yasası]]nı ortaya koyar.<ref name="Boyle" />

; 1735
: İsveçli kimyager [[Georg Brandt]], bakır cevherinde bulunan koyu mavi bir pigmenti analiz eder. Brandt, pigmentin yeni bir element içerdiğini ispat etti. Bu yeni element daha sonra [[kobalt]] olarak adlandırılacaktı.<ref>Georg Brandt first showed cobalt to be a new metal in: G. Brandt (1735) "Dissertatio de semimetallis" (Dissertation on semi-metals), ''Acta Literaria et Scientiarum Sveciae'' (Journal of Swedish literature and sciences), vol. 4, pages 1–10.

See also: '''(1)''' G. Brandt (1746) "Rön och anmärkningar angäende en synnerlig färg — cobolt" (Observations and remarks concerning an extraordinary pigment — cobalt), ''Kongliga Svenska vetenskapsakademiens handlingar'' (Transactions of the Royal Swedish Academy of Science), vol.7, pages 119–130; '''(2)''' G. Brandt (1748) "Cobalti nova species examinata et descripta" (Cobalt, a new element examined and described), ''Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis'' (Journal of the Royal Scientific Society of Uppsala), 1st series, vol. 3, pages 33–41; '''(3)''' James L. Marshall and Virginia R. Marshall (Spring 2003) [http://www.chem.unt.edu/Rediscovery/Riddarhyttan.pdf "Rediscovery of the Elements: Riddarhyttan, Sweden,"] [https://web.archive.org/web/20100703175508/http://www.chem.unt.edu/Rediscovery/Riddarhyttan.pdf Archived] 2010-07-03 at the [[Wayback Machine]] ''The Hexagon'' (official journal of the [[Alpha Chi Sigma]] fraternity of chemists), vol. 94, no. 1, pages 3–8.</ref><ref name="Wang">{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Cobalt—Its recovery, recycling, and application|yazarlar=Wang|sayı=10|sayfalar=47-50|çalışma=Journal of the Minerals, Metals and Materials Society|yıl=2006|cilt=58|doi=10.1007/s11837-006-0201-y}}</ref>

; 1754
: [[Joseph Black]], "durağan hava" olarak adlandırdığı [[karbondioksit]]i ayrıştırarak izole eder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.chem.gla.ac.uk/dept/black.htm|başlık=Joseph Black|erişimtarihi=23 Şubat 2006|arşivtarihi=10 Nisan 2006|arşivurl=https://web.archive.org/web/20060410074412/http://www.chem.gla.ac.uk/dept/black.htm <!-- Bot retrieved archive -->|çalışma=History of Glasgow University Chemistry Department|yayıncı=University of Glasgow Department of Chemistry|yıl=1999}}</ref>

[[Dosya:Chemielabor_des_18._Jahrhunderts,_Naturhistorisches_Museum_Wien.jpg|küçükresim|{{ortala|18. yüzyıla ait tipik bir kimya laboratuvarı}}]]

; 1757
: Louis Claude Cadet de Gassicourt, arsenik bileşiklerini araştırırken, [[Cadet'in tüten sıvısı]]nı yaratır. Daha sonra sıvının ilk sentetik [[Organometalik kimya|organometalik]] bileşik olarak kabul edilen [[kakodil oksit]] olduğu keşfedilecektir.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|url=http://pubs.acs.org/cgi-bin/abstract.cgi/orgnd7/2001/20/i08/abs/om0101947.html|başlık=Cadet's Fuming Arsenical Liquid and the Cacodyl Compounds of Bunsen|yazarlar=Seyferth|sayı=8|sayfalar=1488-1498|çalışma=Organometallics|yıl=2001|cilt=20|doi=10.1021/om0101947|erişimtarihi=23 Ocak 2021|arşivurl=https://web.archive.org/web/20200407023127/http://pubsapp.acs.org/cgi-bin/abstract.cgi/orgnd7/2001/20/i08/abs/om0101947.html|arşivtarihi=7 Nisan 2020|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1758
: [[Joseph Black]], [[Hâl değişimi|faz değişimlerinin]] [[termokimya]]sını açıklamak adına [[gizli ısı]] kavramını formüle eder.<ref>{{Kitap kaynağı|url=https://archive.org/details/shorthistoryofch0000part_q6h4|başlık=A Short History of Chemistry|yayıncı=Dover Publications, Inc|yıl=1989|isbn=978-0-486-65977-0}}</ref>

; 1766
: [[Henry Cavendish]], renksiz, kokusuz ve hava ile patlayıcı bir karışım oluşturabilen yanıcı bir gaz olarak tanımladığı [[hidrojen]]i keşfeder.<ref name="pt">{{Akademik dergi kaynağı|url=https://books.google.com/?id=ygqYnSR3oe0C&printsec=frontcover&dq=the+scientific+papers+cavendish#PPA77,M1|başlık=Three Papers Containing Experiments on Factitious Air, by the Hon. Henry Cavendish|erişimtarihi=6 Kasım 2007|yazarlar=Cavendish|sayfalar=141-184|çalışma=Philosophical Transactions|yayıncı=The University Press|yıl=1766|cilt=56|doi=10.1098/rstl.1766.0019}}</ref>

; 1773–1774
: [[Carl Wilhelm Scheele]] ve [[Joseph Priestley]], birbirlerinden bağımsız olarak Priestley tarafından "defiloje hava" ve Scheele tarafından "ateş havası" olarak adlandırılan oksijeni havadan ayrıştırarak izole eder.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Joseph Priestley | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref><ref>{{Web kaynağı|url=http://mattson.creighton.edu/History_Gas_Chemistry/Scheele.html|başlık=Carl Wilhelm Scheele|erişimtarihi=23 Şubat 2007|tarih=11 Eylül 2005|çalışma=History of Gas Chemistry|yayıncı=Center for Microscale Gas Chemistry, Creighton University|arşivurl=https://web.archive.org/web/20200223220219/http://mattson.creighton.edu/History_Gas_Chemistry/Scheele.html|arşivtarihi=23 Şubat 2020|ölüurl=hayır}}</ref>

[[Dosya:David_-_Portrait_of_Monsieur_Lavoisier_(cropped).jpg|sağ|küçükresim|{{ortala|Antoine-Laurent de Lavoisier (1743-1794), "Modern Kimyanın Babası" olarak kabul edilir.}}]]

; 1778
: "Modern kimyanın babası"<ref name=":0">"Lavoisier, Antoine." Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 24 July 2007 <http://www.britannica.com/eb/article-9369846 {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200620125419/http://www.britannica.com/eb/article-9369846 |tarih=20 Haziran 2020 }}>.</ref> olarak kabul edilen [[Antoine Lavoisier]], gerçekleştirdiği deneyler sırasında varlığını ve yanma tepkimesindeki rolü ve önemini fark ettiği gaza oksijen ismini verir.<ref name="lavoisier">{{Web kaynağı|url=http://scienceworld.wolfram.com/biography/Lavoisier.html|başlık=Lavoisier, Antoine (1743–1794)|erişimtarihi=23 Şubat 2007|çalışma=Eric Weisstein's World of Scientific Biography|yayıncı=Wolfram Research Products|yıl=1996|arşivurl=https://web.archive.org/web/20190323190416/http://scienceworld.wolfram.com/biography/Lavoisier.html|arşivtarihi=23 Mart 2019|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1787
: Antoine Lavoisier, kimyasal adlandırılmasında ilk modern sistem olan ''Méthode de nomenclature chimique'i'' yayımladı.<ref name=":0" />

; 1787
: [[Jacques Charles]], Boyle yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan ve bir gazın [[Sıcaklık|sıcaklığı]] ve hacmi arasındaki ilişkiyi tanımlayan [[Charles yasası]]nı öne sürer.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.centennialofflight.gov/essay/Dictionary/Charles/DI16.htm|başlık=Jacques Alexandre César Charles|erişimtarihi=23 Şubat 2007|arşivtarihi=24 Şubat 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070224222637/http://www.centennialofflight.gov/essay/Dictionary/Charles/DI16.htm|çalışma=Centennial of Flight|yayıncı=U.S. Centennial of Flight Commission|yıl=2001}}</ref>

; 1789
: Antoine Lavoisier, ilk modern kimya ders kitabı olan ''Traité Élémentaire de Chimie'yi'' yayımlar. O zamana kadarki modern kimya birikiminin eksiksiz bir araştırması olmasının yanı sıra, [[kütlenin korunumu yasası]]nın ilk özlü tanımını içerdiğinden [[stokiyometri]]nin ve kantitatif kimyasal analizin kuruluşunu da temsil etmektedir.<ref name=":0" /><ref>{{Kitap kaynağı|url=https://archive.org/details/fundamentalsofch0003burn|başlık=Fundamentals of Chemistry|sayfa=[https://archive.org/details/fundamentalsofch0003burn/page/32 32]|yayıncı=Prentice Hall|yıl=1999|isbn=978-0-02-317351-6}}</ref>

; 1797
: [[Joseph Proust]], elementlerin bileşikleri oluşturmak için her zaman küçük tam sayı oranlarında birleştiğini ifade eden [[sabit oranlar yasası]]nı ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.euchems.org/Distinguished/19thCentury/proustlouis.asp|başlık=Proust, Joseph Louis (1754–1826)|erişimtarihi=23 Şubat 2007|arşivtarihi=15 Mayıs 2008|arşivurl=https://web.archive.org/web/20080515224050/http://www.euchems.org/Distinguished/19thCentury/proustlouis.asp|çalışma=100 Distinguished Chemists|yayıncı=European Association for Chemical and Molecular Science|yıl=2005}}</ref>

; 1800
: [[Alessandro Volta]] ilk [[Voltaik pil|kimyasal pili]] tasarlayarak [[elektrokimya]] disiplinini kurmuş olur.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.ideafinder.com/history/inventors/volta.htm|başlık=Inventor Alessandro Volta Biography|erişimtarihi=23 Şubat 2007|çalışma=The Great Idea Finder|yayıncı=The Great Idea Finder|yıl=2005|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100102131114/http://ideafinder.com/history/inventors/volta.htm|arşivtarihi=2 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

== 19. yüzyıl ==
[[Dosya:Dalton_John_desk.jpg|sağ|küçükresim|upright=0.82|{{ortala|John Dalton (1766-1844)}}]]

; 1803
: [[John Dalton]], bir gaz karışımındaki gazların birbirleriyle olan ilişkisini ve her birinin karışımın toplam basıncı içindeki nispi basınç payını açıklayan [[Dalton yasası]]nı ortaya koyar.<ref name="dalton">{{Web kaynağı | başlık = John Dalton | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1805
: [[Louis Joseph Gay-Lussac|Joseph Louis Gay-Lussac]], suyun hacimce üçte ikisinin hidrojen ve üçte birinin oksijenden oluştuğunu keşfeder.<ref>{{Web kaynağı | başlık = The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1808
: Joseph Louis Gay-Lussac, [[Boyle yasası|Boyle]] ve [[Charles yasası|Charles yasalarının]] deneysel kanıtları ile gazların yoğunluğu ve bileşimi arasındaki ilişkiler dahil olmak üzere, havanın ve diğer gazların çeşitli kimyasal ve fiziksel özelliklerini toplar ve keşfeder.<ref name="JLGL">{{Web kaynağı|url=http://www.todayinsci.com/12/12_06.htm|başlık=December 6 Births|erişimtarihi=12 Mart 2007|çalışma=Today in Science History|yayıncı=Today in Science History|yıl=2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20090316015247/http://www.todayinsci.com/12/12_06.htm|arşivtarihi=16 Mart 2009|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1808
: John Dalton, [[atom teorisi]]nin ilk modern bilimsel tanımını ve [[katlı oranlar yasası]]nın net bir tanımını içeren ''New System of Chemical Philosophy'' adlı çalışmasını yayımladı.<ref name="dalton" />

; 1808
: [[Jöns Jakob Berzelius]], modern [[Element simgesi|kimyasal semboller]] ve formüller ile [[bağıl atom kütlesi]] kavramını ortaya koyduğu ''Lärbok i Kemien'' isimli çalışmasını yayımlar.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Jöns Jakob Berzelius | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20180808123333/ | arşivtarihi = 8 Ağustos 2018}}</ref>

; 1811
: [[Amedeo Avogadro]], sabit sıcaklık ve basınç altında bulunan eşit hacimdeki gazların eşit sayıda molekül içerdiğini açıklayan [[Avogadro yasası]]nı ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.phy.hr/~dpaar/fizicari/xfaraday.html|başlık=Michael Faraday|erişimtarihi=12 Mart 2007|çalışma=Famous Physicists and Astronomers|arşivurl=https://web.archive.org/web/20111119052155/http://www.phy.hr/~dpaar/fizicari/xfaraday.html|arşivtarihi=19 Kasım 2011|ölüurl=hayır}}</ref>

[[Dosya:Urea_Structural_Formula_V2.svg|sağ|küçükresim|upright=0.73|{{ortala|Ürenin yapı formülü}}]]

; 1825
: [[Friedrich Wöhler]] ve [[Justus von Liebig]], daha önce Berzelius tarafından adlandırılmış olan [[izomer]]lerin doğrulanmış ilk keşfini gerçekleştirir ve açıklamasını yaparlar. Siyanik asit ve fulminik asit ile çalışarak izomerliğin bir moleküler yapının içindeki atomların farklı diziliş biçimlerinden kaynaklandığı sonucunu doğru bir şekilde çıkarırlar.<ref name="wohlerliebig">{{Web kaynağı | başlık = Justus von Liebig and Friedrich Wöhler | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1827
: [[William Prout]], biyomolekülleri [[karbonhidrat]]lar, [[protein]]ler ve [[lipit]]ler hâlinde modern gruplarına ayırır.<ref name="Prout">{{Web kaynağı|url=http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/P/Prout/1.html|başlık=William Prout|erişimtarihi=12 Mart 2007|arşivtarihi=26 Eylül 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070926215538/http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/P/Prout/1.html}}</ref>

; 1828
: Friedrich Wöhler üreyi sentezleyerek organik bileşiklerin inorganik maddeler ile üretilebileceğini kanıtlar ve [[vitalizm]] teorisini çürütmüş olur.<ref name="wohlerliebig" />

; 1832
: Friedrich Wöhler ve Justus von Liebig, organik kimya ile ilgili [[fonksiyonel grup]]ları ve [[Radikal (kimya)|radikalleri]] keşfer ve açıklar.<ref name="wohlerliebig" />

; 1840
: Germain Hess, [[Enerjinin korunumu|enerjinin korunumu yasasının]] ilk ifadelerinden biri olan [[Hess yasası]]nı ortaya koyar ve kimyasal bir süreçteki enerji değişikliklerinin yalnızca başlangıçtaki ve son üründeki maddelerin hâline bağlı olduğunu, başlangıçtaki maddelerden ürünlerin oluşumu arasında izlenen yola bağlı olmadığını kanıtlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/H/Hess/1.html|başlık=Hess, Germain Henri|erişimtarihi=12 Mart 2007|arşivtarihi=9 Şubat 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070209062053/http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/H/Hess/1.html}}</ref>

; 1847
: Hermann Kolbe, [[Asetik asit|asetik asidi]] tamamen inorganik kaynaklardan elde ederek vitalizm teorisini daha da çürütür.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.euchems.org/Distinguished/19thCentury/kolbeadolph.asp|başlık=Kolbe, Adolph Wilhelm Hermann|erişimtarihi=12 Mart 2007|arşivtarihi=11 Ekim 2008|arşivurl=https://web.archive.org/web/20081011092124/http://www.euchems.org/Distinguished/19thCentury/kolbeadolph.asp|çalışma=100 Distinguished European Chemists|yayıncı=European Association for Chemical and Molecular Sciences|yıl=2005}}</ref>

; 1848
: [[William Thomson|Lord Kelvin]], tüm moleküler hareketin durduğu sıcaklık olan [[mutlak sıfır]] kavramını kurar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://scienceworld.wolfram.com/biography/Kelvin.html|başlık=Kelvin, Lord William Thomson (1824–1907)|erişimtarihi=12 Mart 2007|çalışma=Eric Weisstein's World of Scientific Biography|yayıncı=Wolfram Research Products|yıl=1996|arşivurl=https://web.archive.org/web/20130125134412/http://scienceworld.wolfram.com/biography/Kelvin.html|arşivtarihi=25 Ocak 2013|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1849
: [[Louis Pasteur]], [[Tartarik asit|tartarik asidin]] [[Rasemik karışım|rasemik]] formunun, sola ve sağa doğru dönen biçimlerin bir karışımı olduğunu keşfederek [[optik dönme]]nin doğasını açıklığa kavuşturur ve [[stereokimya]] alanını geliştirir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.sthenocorp.com/history.htm|başlık=History of Chirality|erişimtarihi=12 Mart 2007|arşivtarihi=7 Mart 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070307222010/http://www.sthenocorp.com/history.htm <!-- Bot retrieved archive -->|yayıncı=Stheno Corporation|yıl=2006}}</ref>

; 1852
: August Beer, bir karışımın bileşimi ile emeceği ışık miktarı arasındaki ilişkiyi açıklayan [[Beer-Lambert yasası|Beer yasasını]] ortaya koyar. Pierre Bouguer ve [[Johann Heinrich Lambert|Johann Heinrich Lambert']]in önceki çalışmalarına dayanarak, [[spektrofotometri]] olarak bilinen [[Analitik kimya|analitik]] tekniği tesis eder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.photometer.com/en/abc/abc_061.htm|başlık=Lambert-Beer Law|erişimtarihi=12 Mart 2007|tarih=7 Mart 2007|yayıncı=Sigrist-Photometer AG|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070929145238/http://www.photometer.com/en/abc/abc_061.htm|arşivtarihi=29 Eylül 2007|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1855
: Benjamin Silliman Jr. tüm modern [[petrokimya endüstrisi]]ni mümkün kılan [[Kraking|petrol parçalama]] yöntemlerine öncülük eder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.picturehistory.com/find/p/17879/mcms.html|başlık=Benjamin Silliman, Jr. (1816–1885)|erişimtarihi=24 Mart 2007|arşivtarihi=7 Temmuz 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070707023346/http://www.picturehistory.com/find/p/17879/mcms.html|çalışma=Picture History|yayıncı=Picture History LLC|yıl=2003}}</ref>

; 1856
: [[William Henry Perkin]], ilk sentetik boya olan [[Mauveine|Perkin leylağını]]  sentezledi. Perkin bu rengi kömür katranından [[kinin]] yaratma girişimi sonucunda tesadüfi bir yan ürün olarak elde etmiştir. Bu keşif, en eski ve başarılı kimya endüstrilerinden biri olan boya endüstrisinin temelidir.<ref>{{Web kaynağı | başlık = William Henry Perkin | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1857
: [[August Kekulé|Friedrich August Kekulé von Stradonitz]], [[karbon]]un dört değerlikli olduğunu, bir diğer deyişle tam olarak dört [[kimyasal bağ]] oluşturduğunu ortaya koyar.<ref name="kekule">{{Web kaynağı | başlık = Archibald Scott Couper and August Kekulé von Stradonitz | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1859–1860
: [[Gustav Robert Kirchoff|Gustav Kirchhoff]] ve [[Robert Bunsen]], bir kimyasal analiz aracı olarak [[spektroskopi]]nin temellerini atar ve bu sayede [[sezyum]] ve [[rubidyum]] elementlerini keşfederler. Bu konu üzerinde çalışan diğerleri de [[indiyum]], [[talyum]] ve [[helyum]]u keşfetmek için aynı tekniği kullandılar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Kirchhoff.html|başlık=Gustav Robert Kirchhoff|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=MacTutor|yayıncı=School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland|yıl=2002|arşivurl=https://web.archive.org/web/20091015115130/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Kirchhoff.html|arşivtarihi=15 Ekim 2009|ölüurl=evet}}</ref>

; 1860
: Avogadro'nun [[diatomik]] moleküller hakkındaki fikirlerini yeniden canlandıran [[Stanislao Cannizzaro]], atom ağırlıklarının bir tablosunu derleyip 1860 [[Karlsruhe Kongresi]]'nde sunarak on yıllardır birbiriyle çatışan atom ağırlıkları ve molekül formülleri durumunu sona erdirir ve [[Mendeleyev]]'in periyodik yasayı keşfinin önünü açar.<ref>Eric R. Scerri, ''The Periodic Table: Its Story and Its Significance'', Oxford University Press, 2006.</ref>

; 1862
: [[Alexander Parkes]], Londra'daki Uluslararası Sergi'de en eski [[Yapay polimerler listesi|sentetik polimerlerden]] biri olan [[Selüloit|Parkesine]]'i sergiler. Bu keşif, modern plastik endüstrisinin temelini oluşturmuştur.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.plastiquarian.com/parkes.htm|başlık=Alexander Parkes (1813–1890)|erişimtarihi=24 Mart 2007|arşivtarihi=15 Mart 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070315102347/http://www.plastiquarian.com/parkes.htm <!-- Bot retrieved archive -->|çalışma=People & Polymers|yayıncı=Plastics Historical Society}}</ref>

; 1862
: [[Alexandre-Emile Béguyer de Chancourtois]], ilk element periyodik tablolarından biri olan üç boyutlu tellürik sarmalı yayımlar.<ref name="periodic">{{Web kaynağı|url=http://www.3rd1000.com/history/periodic.htm|başlık=The Periodic Table|erişimtarihi=24 Mart 2007|yayıncı=The Third Millennium Online|arşivurl=https://web.archive.org/web/20030711123409/http://www.3rd1000.com/history/periodic.htm|arşivtarihi=11 Temmuz 2003|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1864
: [[John Newlands (kimyager)|John Newlands]], [[Periyodik eğilimler|periyodik yasanın]] habercisi olan oktav yasasını ortaya koyar.<ref name="periodic" />

; 1864
: [[Julius Lothar Meyer|Lothar Meyer]], periyodik tablonun [[Değerlik|değerliğe]] göre düzenlenmiş ve 28 elementten oluşan ilk biçimlerinden birini geliştirir.<ref name="meyermendeleev">{{Web kaynağı | başlık = Julius Lothar Meyer and Dmitri Ivanovich Mendeleev | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1864
: [[Cato Maximilian Guldberg]] ve [[Peter Waage]], Claude Louis Berthollet'in fikirlerine dayanarak [[kütle etki yasası]]nı ortaya koydular.<ref name="GW1">C.M. Guldberg and P. Waage,"Studies Concerning Affinity" ''C. M. Forhandlinger: Videnskabs-Selskabet i Christiana'' (1864), 35</ref><ref name="GW2">P. Waage, "Experiments for Determining the Affinity Law" ,''Forhandlinger i Videnskabs-Selskabet i Christiania'', (1864) 92.</ref><ref name="GW3">C.M. Guldberg, "Concerning the Laws of Chemical Affinity", ''C. M. Forhandlinger i Videnskabs-Selskabet i Christiania'' (1864) 111</ref>

; 1865
: [[Johann Josef Loschmidt]], bir [[Mol (birim)|molün]] içindeki molekül sayısını tam olarak belirler. Bu sayı daha sonra [[Avogadro sayısı]] olarak adlandırılmıştır.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.uh.edu/engines/epi1858.htm|başlık=No. 1858: Johann Josef Loschmidt|erişimtarihi=9 Ekim 2016|çalışma=www.uh.edu|arşivurl=https://web.archive.org/web/20170101053332/http://www.uh.edu/engines/epi1858.htm|arşivtarihi=1 Ocak 2017|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1865
: Friedrich August Kekulé von Stradonitz, kısmen Loschmidt ve diğerlerinin çalışmalarına dayanarak benzenin yapısını birbirini izleyen tek ve çift bağlara sahip altı karbonlu bir halka olarak saptar.<ref name="kekule" />

; 1865
: [[Adolf von Baeyer]], boya endüstrisinde devrim yaratan ve endüstriyel organik kimyada bir dönüm noktası olan [[çivit boyası]] üzerinde çalışmaya başlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1905/baeyer-bio.html|başlık=Adolf von Baeyer: The Nobel Prize in Chemistry 1905|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20090920204622/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1905/baeyer-bio.html|arşivtarihi=20 Eylül 2009|ölüurl=hayır}}</ref>

[[Dosya:Mendeleev's_1869_periodic_table.png|sağ|küçükresim|{{ortala|Mendeleyev'in 1869 yılına ait[[periyodik tablo]]su}}]]

; 1869
: [[Dmitri Mendeleyev]], bilinen 66 elementin atom ağırlıklarına göre düzenlenmiş hâlini içeren ilk modern periyodik tabloyu yayımladı. Mendeleyev'in tablosunun önemi, henüz bilinmeyen elementlerin özelliklerini doğru bir şekilde tahmin edebilme yeteneğinden ileri geliyordu.<ref name="periodic" /><ref name="meyermendeleev" />

; 1873
: [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] ve Joseph Achille Le Bel birbirlerinden bağımsız olarak çalışırken Pasteur'ün kiralite deneylerini açıklayan ve kiral bileşiklerdeki optik aktivite için fiziksel bir neden sağlayan bir [[kimyasal bağ]]lanma modeli geliştirirler.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Jacobus Henricus van't Hoff | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1876
: [[J. Willard Gibbs|Josiah Willard Gibbs]], kimyasal dengenin fiziksel temelini açıklamak için [[serbest enerji]] kavramını ortaya koyan ve [[termodinamik]] ve [[fiziksel kimya]] üzerine çalışmalarının bir derlemesi olan ''Heterojen Maddelerin Dengesi'' ''Üzerine'' adlı eserini yayımlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Gibbs.html|başlık=Josiah Willard Gibbs|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=MacTutor|yayıncı=School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland|yıl=1997|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100327095905/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Gibbs.html|arşivtarihi=27 Mart 2010|ölüurl=evet}}</ref>

; 1877
: [[Ludwig Boltzmann]], [[entropi]] ve gaz fazdaki moleküler hızların dağılımları dahil olmak üzere birçok önemli fiziksel ve kimyasal kavramın istatistiksel türevlerini oluşturur.<ref>{{Web kaynağı|url=http://scienceworld.wolfram.com/biography/Boltzmann.html|başlık=Boltzmann, Ludwig (1844–1906)|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=Eric Weisstein's World of Scientific Biography|yayıncı=Wolfram Research Products|yıl=1996|arşivurl=https://web.archive.org/web/20060407011302/http://scienceworld.wolfram.com/biography/Boltzmann.html|arşivtarihi=7 Nisan 2006|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1883
: [[Svante Arrhenius]], [[elektrolit]]lerdeki iletkenliği açıklamak için [[iyon]] teorisini geliştirir.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Svante August Arrhenius | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1884
: Jacobus Henricus van 't Hoff, [[kimyasal kinetik]] üzerine son derece önemli bir çalışma olan ''Études de Dynamique chimique'' adlı eseri yayınlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1901/hoff-bio.html|başlık=Jacobus H. van 't Hoff: The Nobel Prize in Chemistry 1901|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100109112701/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1901/hoff-bio.html|arşivtarihi=9 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1884
: [[Emil Fischer|Hermann Emil Fischer]], birçok biyomolekülde anahtar bir yapı olan ve daha sonra 1898'de sentezlediği [[pürin]]in yapısını ortaya koyar. Ayrıca [[Glukoz|glikoz]] ve glikoza benzer [[şeker]]lerin kimyası üzerinde çalışmaya başlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1902/fischer-bio.html|başlık=Emil Fischer: The Nobel Prize in Chemistry 1902|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20090903164859/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1902/fischer-bio.html|arşivtarihi=3 Eylül 2009|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1884
: [[Henry Louis Le Chatelier]], dinamik [[kimyasal denge]]nin dış etkilere tepkisini açıklayan [[Le Chatelier ilkesi|Le Chatelier prensibini]] geliştirir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.bookrags.com/biography/henry-louis-le-chatelier-wsd/|başlık=Henry Louis Le Châtelier|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=World of Scientific Discovery|yayıncı=Thomson Gale|yıl=2005|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100114182027/http://www.bookrags.com/biography/henry-louis-le-chatelier-wsd/|arşivtarihi=14 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1885
: [[Eugen Goldstein|Eugene Goldstein]], [[Elektron demeti|katot ışınını]] ve [[Anot ışını|kanal ışını]] keşfeder. Katot ışınlarının elektronlardan oluştuğu, kanal ışınlarının da bir [[katot ışını tüpü]]nde elektronlarından sıyrılan pozitif hidrojen iyonları olduğu keşfedilecekti. Bu pozitif iyonlar daha sonra [[proton]] olarak adlandırılacaktı.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.columbia.edu/itc/chemistry/chem-c2507/navbar/chemhist.html|başlık=History of Chemistry|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=Intensive General Chemistry|yayıncı=Columbia University Department of Chemistry Undergraduate Program|arşivurl=https://web.archive.org/web/20160122145034/http://www.columbia.edu/itc/chemistry/chem-c2507/navbar/chemhist.html|arşivtarihi=22 Ocak 2016|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1893
: [[Alfred Werner]], kobalt komplekslerinin oktahedral yapısını keşfederek [[Koordinasyon bileşiği|koordinasyon kimyası]] alanını oluşturur.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1913/werner-bio.html|başlık=Alfred Werner: The Nobel Prize in Chemistry 1913|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20091124092430/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1913/werner-bio.html|arşivtarihi=24 Kasım 2009|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1894–1898
: [[William Ramsay]], periyodik tablodaki büyük ve beklenmeyen bir boşluğu dolduran [[soy gaz]]ları keşfeder ve kimyasal bağ modellerine giden yolu açar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1904/ramsay-bio.html|başlık=William Ramsay: The Nobel Prize in Chemistry 1904|erişimtarihi=20 Mart 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100107021622/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1904/ramsay-bio.html|arşivtarihi=7 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1897
: [[J. J. Thomson]], [[katot ışını tüpü]]nü kullanarak [[elektron]]u keşfeder.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Joseph John Thomson | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1898
: [[Wilhelm Wien]], kanal ışınlarının (pozitif iyon akımlarının) manyetik alanlar tarafından saptırılabileceğini ve sapma miktarının [[kütle-yük oranı]]yla orantılı olduğunu gösterir. Bu keşif, [[Kütle spektrometrisi|kütle spektrometresi]] olarak bilinen [[Analitik kimya|analitik]] tekniğe giden yolu açacaktır.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1911/wien-bio.html|başlık=Alfred Werner: The Nobel Prize in Physics 1911|erişimtarihi=24 Mart 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1967|arşivurl=https://web.archive.org/web/20090805194247/http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1911/wien-bio.html|arşivtarihi=5 Ağustos 2009|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1898
: [[Marie Curie|Maria Sklodowska-Curie]] ve [[Pierre Curie]], [[uraninit]]ten [[radyum]] ve [[polonyum]] elementlerini ayrıştırarak izole eder.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Marie Sklodowska Curie | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; yaklaşık 1900
: [[Ernest Rutherford]], [[radyoaktivite]]nin kaynağının bozunan atomlar olduğunu keşfeder ve çeşitli radyasyon türleri için terimler ortaya koyar.<ref name="rutherford">{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1908/rutherford-bio.html|başlık=Ernest Rutherford: The Nobel Prize in Chemistry 1908|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100109135503/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1908/rutherford-bio.html|arşivtarihi=9 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

== 20. yüzyıl ==

; 1903
: [[Mikhail Semyonovich Tsvet]], önemli bir analitik teknik olan [[kromatografi]]yi icat eder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://deskreference.britannica.com/ebc/print?tocId=9381267|başlık=Tsvet, Mikhail (Semyonovich)|erişimtarihi=24 Mart 2007|arşivtarihi=30 Haziran 2012|arşivurl=https://archive.today/20120630161359/http://deskreference.britannica.com/ebc/print?tocId=9381267|çalışma=Compton's Desk Reference|yayıncı=Encyclopædia Britannica|yıl=2007}}</ref>

; 1904
: [[Hantaro Nagaoka]], elektronların yoğun ve büyük bir çekirdeğin yörüngesinde döndüğü ilk [[Bohr atom modeli|nükleer atom modellerinden]] birini ortaya koyar.<ref name="physTL">{{Web kaynağı|url=http://www.weburbia.com/pg/hist3.htm|başlık=Physics Time-Line 1900 to 1949|erişimtarihi=25 Mart 2007|arşivtarihi=30 Nisan 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070430031506/http://www.weburbia.com/pg/hist3.htm|yayıncı=Weburbia.com}}</ref>

; 1905
: [[Fritz Haber]] ve [[Carl Bosch]], [[Amonyak|amonyağı]] elementlerinden üretmek için, tarımda derin sonuçları olan ve endüstriyel kimyada bir dönüm noktası teşkil eden [[Haber süreci]]ni geliştirir.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Fritz Haber | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1905
: [[Albert Einstein]], [[Brown hareketi]]ni atom teorisini kesin olarak kanıtlayacak şekilde açıklar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.aip.org/history/einstein/essay-brownian.htm|başlık=Einstein on Brownian Motion|erişimtarihi=25 Mart 2007|yayıncı=The Center for History of Physics|yıl=1996|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070206051254/http://www.aip.org/history/einstein/essay-brownian.htm|arşivtarihi=6 Şubat 2007|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1907
: [[Leo Hendrik Baekeland]], ilk ticari plastiklerden biri olan [[bakalit]]i icat eder.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Leo Hendrik Baekeland | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

[[Dosya:Robert-millikan2.jpg|sağ|küçükresim|{{ortala|[[Robert A. Millikan]] yağ damlası deneyini gerçekleştirdi.}}]]

; 1909
: [[Robert A. Millikan|Robert Millikan]], [[yağ damlası deneyi]] aracılığıyla her bir elektronun yükünü benzeri görülmemiş bir doğrulukla ölçerek bütün elektronların aynı yük ve kütleye sahip olduğunu doğrular.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1923/press.html|başlık=Robert A. Millikan: The Nobel Prize in Physics 1923|erişimtarihi=17 Temmuz 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://www.webcitation.org/676g7hMpd?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1923/press.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1909
: [[Søren Sørensen|S. P. L. Sørensen]], [[pH]] kavramını icat eder ve asitliği ölçmek için yöntemler geliştirir.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Søren Sørensen | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1911
: [[Antonius van den Broek]], periyodik tablodaki elementlerin atom ağırlığı yerine pozitif nükleer yük tarafından daha düzgün organize edildiği fikrini öne sürer.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.davidparker.com/janine/twins.html|başlık=Nuclear Twins: The Discovery of the Proton and Neutron|erişimtarihi=25 Mart 2007|çalışma=Electron Centennial Page|arşivurl=https://web.archive.org/web/20180122111143/http://www.davidparker.com/janine/twins.html|arşivtarihi=22 Ocak 2018|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1911
: Zamanın en önde gelen bilim insanlarını bir araya getiren ilk [[Solvay Konferansı]], [[Brüksel Başkent Bölgesi|Brüksel]]'de gerçekleştirilir. Fizik ve kimya konferansları günümüzde periyodik olarak yapılmaya devam etmektedir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.bibalex.org/Einstein2005/About_Solvay.htm|başlık=Solvay Conference|erişimtarihi=28 Mart 2007|yayıncı=Einstein Symposium|yıl=2005|arşivurl=https://www.webcitation.org/676g9BADv?url=http://www.bibalex.org/Einstein2005/About_Solvay.htm|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1911
: Ernest Rutherford, [[Hans Geiger]] ve Ernest Marsden, dağınık bir [[Atomik orbital|elektron bulutu]] çevrili, küçük, yoğun ve pozitif yüklü bir çekirdeğe sahip nükleer atom modelini kanıtlayan [[Geiger-Marsden deneyi|altın folyo deneyini]] gerçekleştirir.<ref name="rutherford" />

; 1912
: [[William Bragg|William Henry Bragg]] ve [[Lawrence Bragg|William Lawrence Bragg]], [[Bragg kırınımı|Bragg yasasını]] ortaya koyarlar ve maddelerin kristal yapısını açıklanmasında önemli bir araç olan [[X ışını kristalografisi|X-ışını kristalografisi]] alanını kurarlar.<ref name="autogenerated1">{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1915/|başlık=The Nobel Prize in Physics 1915|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobelprize.org|yayıncı=The Nobel Foundation|arşivurl=https://www.webcitation.org/68bm9xVag?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1915/|arşivtarihi=22 Haziran 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1912
: [[Peter Debye]], bazı moleküllerdeki asimetrik yük dağılımını açıklamak için [[Dipol|moleküler dipol]] kavramını geliştirir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1936/debye-bio.html|başlık=Peter Debye: The Nobel Prize in Chemistry 1936|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070518064418/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1936/debye-bio.html|arşivtarihi=18 Mayıs 2007|ölüurl=hayır}}</ref>

[[Dosya:Bohr_atom_model.svg|sağ|küçükresim|upright=0.82|{{ortala|Bohr atom modeli}}]]

; 1913
: [[Niels Bohr]], elektronların yalnızca kesin olarak tanımlanmış [[Atomik orbital|yörüngelerde]] var olduğu [[Bohr modeli|Bohr atom modelini]] ortaya koyarak [[kuantum mekaniği]] kavramlarını atomun yapısına uygular.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1922/bohr-bio.html|başlık=Niels Bohr: The Nobel Prize in Physics 1922|erişimtarihi=25 Mart 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100109133711/http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1922/bohr-bio.html|arşivtarihi=9 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1913
: Van den Broek'in önceki fikrinden yola çıkan [[Henry Moseley]], Mendeleyev'in atom ağırlığına dayalı olan periyodik tablosundaki yetersizlikleri düzeltmek için [[atom numarası]] kavramını ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://scienceworld.wolfram.com/biography/Moseley.html|başlık=Moseley, Henry (1887–1915)|erişimtarihi=25 Mart 2007|çalışma=Eric Weisstein's World of Scientific Biography|yayıncı=Wolfram Research Products|yıl=1996|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gBww39?url=http://scienceworld.wolfram.com/access-error/agent-denied.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1913
: [[Frederick Soddy]], aynı kimyasal özelliklere sahip elementlerin farklı atom ağırlıklarına sahip olabildiğini ifade eden [[izotop]]lar kavramını ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1921/soddy-bio.html|başlık=Frederick Soddy The Nobel Prize in Chemistry 1921|erişimtarihi=25 Mart 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1901–1921|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1966|arşivurl=https://web.archive.org/web/20170613021120/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1921/soddy-bio.html|arşivtarihi=13 Haziran 2017|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1913
: Wien'in çalışmasını ilerleten [[J. J. Thomson]], yüklü atom altı parçacıkların [[kütle spektrometrisi]] olarak bilinen bir yöntemle kütle-yük oranlarına göre ayrılabileceğini gösterir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://masspec.scripps.edu/MSHistory/timelines/1897.php|başlık=Early Mass Spectrometry|erişimtarihi=26 Mart 2007|arşivtarihi=3 Mart 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070303134854/http://masspec.scripps.edu/MSHistory/timelines/1897.php <!-- Bot retrieved archive -->|çalışma=A History of Mass Spectrometry|yayıncı=Scripps Center for Mass Spectrometry|yıl=2005}}</ref>

; 1916
: [[Gilbert Lewis|Gilbert N. Lewis]], [[değerlik bağı kuramı]]nın temelini teşkil eden ''"Atom ve Molekül"'' adlı çalışmasını yayımladı.<ref name="lewis">{{Web kaynağı | başlık = Gilbert Newton Lewis and Irving Langmuir | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1921
: [[Otto Stern]] ve [[Walther Gerlach]], atom altı parçacıklarda [[Spin (fizik)|kuantum mekaniği spini]] kavramını oluşturur.<ref>{{Web kaynağı|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/spin.html|başlık=Electron Spin|erişimtarihi=26 Mart 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20171224111002/http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/spin.html|arşivtarihi=24 Aralık 2017|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1923
: Gilbert N. Lewis ve [[Merle Randall]], kimyasal termodinamik üzerine ilk modern tez ''olan "Termodinamik ve Kimyasal Maddelerin Serbest Enerjisi"'' adlı çalışmalarını yayımladılar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.woodrow.org/teachers/ci/1992/Lewis.html|başlık=GILBERT NEWTON LEWIS: AMERICAN CHEMIST (1875–1946)|erişimtarihi=25 Mart 2007|arşivtarihi=1 Nisan 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070401163425/http://www.woodrow.org/teachers/ci/1992/Lewis.html|çalışma=Woodrow Wilson Leadership Program in Chemistry|yayıncı=The Woodrow Wilson National Fellowship Foundation|yıl=1992}}</ref>

; 1923
: Gilbert N. Lewis, [[asit]]/[[baz]] reaksiyonlarının elektron çifti teorisini geliştirir.<ref name="lewis" />

; 1924
: [[Louis de Broglie]], [[dalga-parçacık ikiliği]] fikirlerine dayalı olarak atom yapısının dalga modelini ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1929/broglie-bio.html|başlık=Louis de Broglie: The Nobel Prize in Physics 1929|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gEMTWm?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1929/broglie-bio.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1925
: [[Wolfgang Pauli]], dört [[kuantum sayısı]]yla tanımlanan tek bir çekirdek etrafındaki hiçbir elektron çiftinin aynı kuantum durumuna sahip olamayacağını belirten [[Pauli dışarlama ilkesi|dışlama ilkesini]] geliştirdi.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1945/pauli-bio.html|başlık=Wolfgang Pauli: The Nobel Prize in Physics 1945|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1942–1962|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1964|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gExDHY?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1945/pauli-bio.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>
{{Resim çerçevesi|caption=Schrödinger denklemi|content=<math>H(t) | \psi (t) \rangle = i \hbar \frac{d}{d t} | \psi (t) \rangle</math>}}

; 1926
: [[Erwin Schrödinger]], atom yapısının dalga modeline matematiksel bir temel sağlayan [[Schrödinger denklemi]]ni ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1933/schrodinger-bio.html|başlık=Erwin Schrödinger: The Nobel Prize in Physics 1933|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://www.webcitation.org/612B4zZPU?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1933/schrodinger-bio.html|arşivtarihi=18 Ağustos 2011|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1927
: [[Werner Heisenberg]], çekirdek etrafındaki elektron hareketinin mekaniğini açıklayan [[belirsizlik ilkesi]]ni geliştirir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1932/heisenberg-bio.html|başlık=Werner Heisenberg: The Nobel Prize in Physics 1932|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://www.webcitation.org/611sFFLpK?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1932/heisenberg-bio.html|arşivtarihi=18 Ağustos 2011|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1927
: [[Fritz London]] ve [[Walter Heitler]], hidrojen molekülündeki kovalent bağı açıklamak için kuantum mekaniğini kullanırlar.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Wechselwirkung neutraler Atome und homöopolare Bindung nach der Quantenmechanik|yazarlar=Heitler|sayı=6–7|sayfalar=455-472|çalışma=Zeitschrift für Physik|yıl=1927|cilt=44|doi=10.1007/BF01397394}}</ref> Böylece kuantum kimyası alanı doğmuştur.<ref>Ivor Grattan-Guinness. ''Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences''. Johns Hopkins University Press, 2003, p. 1266.; [[Jagdish Mehra]], Helmut Rechenberg. ''The Historical Development of Quantum Theory''. Springer, 2001, p. 540.</ref>

; 1929
: [[Linus Pauling]], moleküler yapıyı ortaya çıkarmak için [[X ışını kristalografisi|X-ışını kristalografisinin]] kullanımının temel ilkeleri olan [[Pauling kuralları]]nı yayınladı.<ref name="pauling">{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1954/pauling-bio.html|başlık=Linus Pauling: The Nobel Prize in Chemistry 1954|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1942–1962|yayıncı=Elsevier|yıl=1964|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gFXrZt?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1954/pauling-bio.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1931
: [[Erich Hückel]], düzlemsel halka şeklindeki bir molekülün ne zaman [[Aromatiklik|aromatik]] özelliklere sahip olacağını açıklayan Hückel kuralını ortaya koyar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.ch.ic.ac.uk/rzepa/pericyclic/|başlık=The aromaticity of Pericyclic reaction transition states|erişimtarihi=26 Mart 2007|yayıncı=Department of Chemistry, Imperial College London|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gGb9aM?url=http://www.ch.ic.ac.uk/rzepa/pericyclic/|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1931
: [[Harold Urey]], sıvı hidrojeni [[Ayrımsal damıtma|ayrımsal olarak damıtarak]] [[döteryum]]u keşfeder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1934/urey-bio.html|başlık=Harold C. Urey: The Nobel Prize in Chemistry 1934|erişimtarihi=26 Mart 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://web.archive.org/web/20081231070502/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1934/urey-bio.html|arşivtarihi=31 Aralık 2008|ölüurl=hayır}}</ref>

[[Dosya:Nylon6_and_Nylon_66.png|sağ|küçükresim|upright=0.82|{{ortala|İki yaygın naylon biçiminin modeli}}]]

; 1932
: [[James Chadwick]], [[nötron]]u keşfeder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1935/chadwick-bio.html|başlık=James Chadwick: The Nobel Prize in Physics 1935|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1922–1941|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100128125200/http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1935/chadwick-bio.html|arşivtarihi=28 Ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1932–1934
: Linus Pauling ve [[Robert S. Mulliken|Robert Mulliken]], günümüzde kendilerinin isimleriyle anılan ölçekleri tasarlayarak [[Elektronegatiflik|elektronegatifliği]] ölçerler.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Electronegativity from Avogadro to Pauling: II. Late Nineteenth- and Early Twentieth-Century Developments|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-chemical-education_2003-03_80_3/page/279|yazarlar=Jensen|sayı=3|sayfa=279|çalışma=[[Journal of Chemical Education]]|yıl=2003|cilt=80|doi=10.1021/ed080p279}}</ref>

; 1935
: [[Wallace Carothers]], [[DowDuPont|DuPont]] şirketinde tarih boyunca ticari olarak en başarılı sentetik polimerlerden biri olan [[naylon]]u icat eden bir kimyager ekibine liderlik eder.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Wallace Hume Carothers | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1937
: Carlo Perrier ve [[Emilio Segrè]], periyodik tablodaki bir boşluğu dolduran ve ilk yapay olarak üretilen element olan [[Teknesyum|teknesyum-97]]'nin ilk doğrulanmış sentezini gerçekleştirir. Tartışmalı da olsa element Walter Noddack ve diğer bilim insanları tarafından 1925 gibi erken bir tarihte sentezlenmiş olabilir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1959/segre-bio.html|başlık=Emilio Segrè: The Nobel Prize in Physics 1959|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobel Lectures, Physics 1942–1962|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1965|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gIU9VS?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1959/segre-bio.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1937
: Eugene Houdry, petrolün endüstriyel ölçekte katalitik parçalanması için bir yöntem geliştirerek ilk modern petrol rafinerisinin geliştirilmesinin yolunu açtı.<ref>{{Web kaynağı | başlık = Eugene Houdry | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1937
: [[Pyotr Kapitsa]], John Allen ve Don Misener, kuantum mekaniği özelliklerini makroskopik ölçekte gösteren ve ilk sıfır viskoziteli [[Süperakışkanlık|süperakışkan]] olan aşırı soğutulmuş [[helyum-4]]'ü üretirler.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1978/kapitsa-bio.html|başlık=Pyotr Kapitsa: The Nobel Prize in Physics 1978|erişimtarihi=26 Mart 2007|çalışma=Les Prix Nobel, The Nobel Prizes 1991|yayıncı=Nobel Foundation|yıl=1979|arşivurl=https://web.archive.org/web/20171229231450/https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1978/kapitsa-bio.html|arşivtarihi=29 Aralık 2017|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1938
: [[Otto Hahn]] [[uranyum]] ve [[toryum]]da [[nükleer fisyon]] sürecini keşfeder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1944/hahn-bio.html|başlık=Otto Hahn: The Nobel Prize in Chemistry 1944|erişimtarihi=7 Nisan 2007|çalışma=Nobel Lectures, Chemistry 1942–1962|yayıncı=Elsevier Publishing Company|yıl=1964|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100620161434/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1944/hahn-bio.html|arşivtarihi=20 Haziran 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1939
: Linus Pauling, [[kimyasal bağ]] üzerine onlarca yıllık bir çalışmanın derlemesi olan ''The Nature of the Chemical Bond'' isimli kitabı yayınlar. Bu çalışma, en önemli modern kimya kitaplarından biridir. Kitapta [[Orbital hibritleşmesi|hibritleşme teorisi]], [[kovalent bağ]] ve [[iyonik bağ]]lar elektronegativite yoluyla açıklanırken, [[benzen]]in yapısını açıklamanın bir yolu olarak [[Rezonans (kimya)|rezonans]] kullanılmaktadır.<ref name="pauling" />

; 1940
: [[Edwin McMillan]] ve [[Philip Hauge Abelson|Philip H. Abelson]], uranyum [[Nükleer fisyon|fisyonu]] sonucunda oluşan ürünlerin içerisinde ilk kez sentezlenen ve en hafif [[uranyum ötesi element]] olan [[neptünyum]]u keşfederler. McMillan daha sonra [[Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley)|Berkeley]]'de birçok yeni element ve izotopun keşfinde yer alacak bir laboratuvar kurmuştur.<ref name="seaborg">{{Web kaynağı | başlık = Glenn Theodore Seaborg | çalışma = Chemical Achievers: The Human Face of Chemical Sciences | yayıncı = Chemical Heritage Foundation | yıl = 2005 | arşivengelli = evet}}</ref>

; 1941
: [[Glenn T. Seaborg]], McMillan'ın yeni atom çekirdeği oluşturma çalışmasını devralır. [[Nötron yakalama]] yönteminin ve daha sonra bu yöntemin başka [[nükleer reaksiyon]]lar ile yapılışının keşfinde öncü olmuştur. Seaborg dokuz yeni kimyasal elementi ve mevcut elementlerin düzinelerce yeni izotoplarını keşfetmiş ve birçoğunun keşfinde yardımcı olmuştur.<ref name="seaborg"/>

; 1945
: Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin ve Charles D. Coryell, [[prometyum]]un ilk doğrulanmış sentezini gerçekleştirerek periyodik tablodaki son "boşluğu" doldururlar.<ref name="histofelem">{{Web kaynağı|url=http://www.ausetute.com.au/elemhist.html|başlık=History of the Elements of the Periodic Table|erişimtarihi=26 Mart 2007|yayıncı=AUS-e-TUTE|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100918010009/http://www.ausetute.com.au/elemhist.html|arşivtarihi=18 Eylül 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1945–1946
: [[Felix Bloch]] ve [[Edward Purcell|Edward Mills Purcell]], özellikle [[organik kimya]]da molekül yapılarının aydınlatılmasında önemli bir [[Analitik kimya|analitik]] teknik olan [[nükleer manyetik rezonans]] sürecini geliştirdiler.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1952/|başlık=The Nobel Prize in Physics 1952|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobelprize.org|yayıncı=The Nobel Foundation|arşivurl=https://www.webcitation.org/68bmYQoyg?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1952/|arşivtarihi=22 Haziran 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1951
: Linus Pauling, proteinlerin [[Protein ikincil yapısı|ikincil yapısını]] çıkarmak için [[X ışını kristalografisi|X-ışını kristalografisini]] kullanır.<ref name="pauling" />

; 1952
: Alan Walsh, bir karışımın içindeki maddenin konsantrasyonlarının ölçülmesini sağlayan önemli bir [[Kantitatif araştırma yöntemi|kantitatif]] spektroskopi yöntemi olan [[atomik absorpsiyon spektroskopisi]] alanının geliştirilmesine öncülük eder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.science.org.au/academy/memoirs/walsh2.htm|başlık=Alan Walsh 1916–1998|erişimtarihi=26 Mart 2007|arşivtarihi=24 Şubat 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070224214248/http://www.science.org.au/academy/memoirs/walsh2.htm <!-- Bot retrieved archive -->|çalışma=AAS Biographical Memoirs|yayıncı=Australian Academy of Science}}</ref>

; 1952
: [[Robert Woodward|Robert Burns Woodward]], [[Geoffrey Wilkinson]] ve [[Ernst Otto Fischer]], [[organometalik kimya]] alanının kurucu keşiflerinden biri olan [[ferrosen]] yapısının keşfini gerçekleştirirler.<ref name="woodward">{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Robert Burns Woodward. 10 April 1917-8 July 1979|yazarlar=Cornforth|tarih=November 1981|sayı=6|sayfalar=628-695|çalışma=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|cilt=27|doi=10.1098/rsbm.1981.0025}} ''note: authorization required for web access.''</ref>

; 1953
: [[James Dewey Watson|James D. Watson]] ve [[Francis Crick]], [[DNA]]'nın yapısını ortaya koyarak [[moleküler biyoloji]] alanına giden kapıyı aralarlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1962/|başlık=The Nobel Prize in Medicine 1962|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobelprize.org|yayıncı=The Nobel Foundation|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070104183337/http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1962/|arşivtarihi=4 Ocak 2007|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1957
: [[Jens Skou]], ilk iyon taşıyıcı enzim olan [[Na+/K+-ATPaz]]'ı keşfetti.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=The influence of some cations on an adenosine triphosphatase from peripheral nerves.|yazarlar=Skou|sayı=2|sayfalar=394-401|çalışma=Biochim Biophys Acta|yıl=1957|cilt=23|pmid=13412736|doi=10.1016/0006-3002(57)90343-8}}</ref>

; 1958
: [[Max Perutz]] ve [[John Kendrew]], bir [[protein]] yapısını, özel olarak bir [[ispermeçet balinası]]nın [[miyoglobin]]ini aydınlatmak için X-ışını kristalografisini kullanırlar.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1962/|başlık=The Nobel Prize in Chemistry 1962|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobelprize.org|yayıncı=The Nobel Foundation|arşivurl=https://www.webcitation.org/6Bh06kEVl?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1962/|arşivtarihi=26 Ekim 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1962
: [[Neil Bartlett]], [[ksenon hekzafloroplatinat]]ı sentezleyerek ilk kez soy gazların kimyasal bileşikler oluşturabileceğini gösterir.<ref name="Neil Bartlett and the Reactive Noble Gases">{{Web kaynağı|url=http://portal.acs.org/portal/PublicWebSite/education/whatischemistry/landmarks/bartlettnoblegases/index.htm|başlık=Neil Bartlett and the Reactive Noble Gases|erişimtarihi=5 Haziran 2012|arşivtarihi=12 Ocak 2013|arşivurl=https://archive.today/20130112091550/http://portal.acs.org/portal/PublicWebSite/education/whatischemistry/landmarks/bartlettnoblegases/index.htm|yayıncı=[[American Chemical Society]]}}</ref>

; 1962
: [[George Olah]] [[süper asit]] tepkimeleri aracılığıyla [[karbokatyon]]ları gözlemler.<ref>G. A. Olah, S. J. Kuhn, W. S. Tolgyesi, E. B. Baker, J. Am. Chem. Soc. 1962, 84, 2733; G. A. Olah, lieu. Chim. (Bucharest), 1962, 7, 1139 (Nenitzescu issue); G. A. Olah, W. S. Tolgyesi, S. J. Kuhn, M. E. Moffatt, I. J. Bastien, E. B. Baker, J. Am. Chem. Soc. 1963, 85, 1328.</ref>

; 1964
: [[Richard Ernst|Richard R. Ernst]], [[Fourier dönüşümü|Fourier dönüşümlü]] NMR tekniğinin geliştirilmesinin yolunu açacak deneyler gerçekleştirir. Bu deneyler söz konusu tekniğin hassasiyetini büyük ölçüde artırmış ve [[manyetik rezonans görüntüleme]] veya kısaca MR teknolojisine giden yolu açmıştır.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1991/ernst-autobio.html|başlık=Richard R. Ernst The Nobel Prize in Chemistry 1991|erişimtarihi=27 Mart 2007|çalışma=Les Prix Nobel, The Nobel Prizes 1991|yayıncı=Nobel Foundation|yıl=1992|arşivurl=https://www.webcitation.org/676gOA2Nm?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1991/ernst-autobio.html|arşivtarihi=22 Nisan 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1965
: Robert Burns Woodward ve [[Roald Hoffmann]], kimyasal reaksiyonların stereokimyasını açıklamak için [[moleküler orbital]]lerin simetrisini kullanan [[Woodward-Hoffmann kuralları]]nı ortaya koyar.<ref name="woodward" />

; 1966
: [[Hitoshi Nozaki]] ve [[Ryōji Noyori]], yapısal olarak iyi tanımlanmış bir [[Kiralite|kiral]] [[geçiş metali]] kompleksi kullanarak [[Enantiyoselektif sentez#Enantiyoselektif kataliz|asimetrik katalizin]] ([[hidrojenasyon]]) ilk örneğini keşfederler.<ref>H. Nozaki, S. Moriuti, H. Takaya, R. Noyori, Tetrahedron Lett. 1966, 5239;</ref><ref>H. Nozaki, H. Takaya, S. Moriuti, R. Noyori, Tetrahedron 1968, 24, 3655.</ref>

; 1970
: [[John Pople]], [[bilgisayarlı kimya]] hesaplamalarını büyük ölçüde kolaylaştıran [[Gaussian]] programını geliştirir.<ref>W. J. Hehre, W. A. Lathan, R. Ditchfield, M. D. Newton, and J. A. Pople, Gaussian 70 (Quantum Chemistry Program Exchange, Program No. 237, 1970).</ref>

; 1971
: [[Yves Chauvin]], [[olefin metatezi]]nin reaksiyon mekanizmasına bir açıklama getirir.<ref>''Catalyse de transformation des oléfines par les complexes du tungstène. II. Télomérisation des oléfines cycliques en présence d'oléfines acycliques'' Die Makromolekulare Chemie Volume 141, Issue 1, Date: 9 February '''1971''', Pages: 161–176 Par Jean-Louis Hérisson, Yves Chauvin {{Doi|10.1002/macp.1971.021410112}}</ref>

; 1975
: [[Barry Sharpless|Karl Barry Sharpless]] ve grubu, aralarında [[Sharpless epoksidasyonu]],<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=The first practical method for asymmetric epoxidation|yazarlar=Katsuki|sayfalar=5974-5976|çalışma=Journal of the American Chemical Society|yıl=1980|cilt=102|doi=10.1021/ja00538a077}}</ref><ref>Hill, J. G.; [[K. Barry Sharpless|Sharpless, K. B.]]; Exon, C. M.; Regenye, R. ''[[Org. Synth.]]'', Coll. Vol. 7, p.461 (1990); Vol. 63, p.66 (1985). ([http://www.orgsyn.org/orgsyn/prep.asp?prep=cv7p0461 Article] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20130927003645/http://www.orgsyn.org/orgsyn/prep.asp?prep=cv7p0461|tarih=27 Eylül 2013}})</ref> [[Sharpless asimetrik dihidroksilasyonu]],<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Asymmetric dihydroxylation via ligand-accelerated catalysis|yazarlar=Jacobsen|sayfalar=1968-1970|çalışma=Journal of the American Chemical Society|yıl=1988|cilt=110|doi=10.1021/ja00214a053}}</ref><ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Catalytic Asymmetric Dihydroxylation|yazarlar=Kolb|sayfalar=2483-2547|çalışma=[[Chemical Reviews]]|yıl=1994|cilt=94|doi=10.1021/cr00032a009}}</ref><ref>Gonzalez, J.; Aurigemma, C.; Truesdale, L. ''[[Org. Synth.]]'', Coll. Vol. 10, p.603 (2004); Vol. 79, p.93 (2002). ([http://www.orgsyn.org/orgsyn/prep.asp?prep=v79p0093 Article] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20100824222105/http://www.orgsyn.org/orgsyn/prep.asp?prep=v79p0093|tarih=24 Ağustos 2010}})</ref> ve [[Sharpless oksiaminasyonu]]nun da bulunduğu bir dizi stereoselektif [[Redoks|oksidasyon]] reaksiyonu keşfederler.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=New reaction. Stereospecific vicinal oxyamination of olefins by alkyl imido osmium compounds|yazarlar=Sharpless|sayfalar=2305-2307|çalışma=Journal of the American Chemical Society|yıl=1975|cilt=97|doi=10.1021/ja00841a071}}</ref><ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=Osmium-catalyzed vicinal oxyamination of olefins by N-chloro-N-argentocarbamates|yazarlar=Herranz|sayfalar=3596-3598|çalışma=Journal of the American Chemical Society|yıl=1978|cilt=100|doi=10.1021/ja00479a051}}</ref><ref>Herranz, E.; [[K. Barry Sharpless|Sharpless, K. B.]] ''[[Org. Synth.]], Coll.'' Vol. 7, p.375 (1990); Vol. 61, p.85 (1983). ([http://www.orgsyn.org/orgsyn/prep.asp?prep=cv7p0375 Article] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20121020174449/http://www.orgsyn.org/orgsyn/prep.asp?prep=cv7p0375|tarih=20 Ekim 2012}})</ref>

[[Dosya:C60a.png|sağ|küçükresim|{{ortala|Buckminsterfulleren, C<sub>60</sub>}}]]

; 1985
: [[Harry Kroto|Harold Kroto]], [[Robert F. Curl, Jr.|Robert Curl]] ve [[Richard Smalley]], görünüşü bakımından mimar [[Buckminster Fuller|R. Buckminster Fuller]] tarafından tasarlanan [[jeodezik kubbe]]ye benzeyen ve büyük bir karbon molekülü sınıfı olan [[fulleren]]leri keşfeder.<ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1996/|başlık=The Nobel Prize in Chemistry 1996|erişimtarihi=28 Şubat 2007|çalışma=Nobelprize.org|yayıncı=The Nobel Foundation|arşivurl=https://www.webcitation.org/6Bh51Kadn?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1996/|arşivtarihi=26 Ekim 2012|ölüurl=hayır}}</ref>

; 1991
: [[Sumio Iijima]], söz konusu alanda daha önce henüz 1951 yılındayken çalışmalar yapılmış olsa da, [[elektron mikroskobu]] kullanarak [[karbon nanotüp]] olarak bilinen bir tür silindirik fullereni keşfeder. Bu malzeme [[nanoteknoloji]] alanında önemli bir bileşendir.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.aist.go.jp/aist_e/topics/20020129/20020129.html|başlık=Benjamin Franklin Medal awarded to Dr. Sumio Iijima, Director of the Research Center for Advanced Carbon Materials, AIST|erişimtarihi=27 Mart 2007|arşivtarihi=4 Nisan 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070404214121/http://www.aist.go.jp/aist_e/topics/20020129/20020129.html|yayıncı=National Institute of Advanced Industrial Science and Technology|yıl=2002}}</ref>

; 1994
: [[Robert A. Holton]] ve grubu tarafından [[Holton Taxol total sentezi|Taxol'ün ilk total sentezi]] gerçekleştirilir.<ref>''First total synthesis of taxol 1.'' Functionalization of the B ring Robert A. Holton, Carmen Somoza, Hyeong Baik Kim, Feng Liang, Ronald J. Biediger, P. Douglas Boatman, Mitsuru Shindo, Chase C. Smith, Soekchan Kim, et al.; [[J. Am. Chem. Soc.]]; '''1994'''; 116(4); 1597–1598. [http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00083a066 DOI Abstract] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20191128203557/https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00083a066 |tarih=28 Kasım 2019 }}</ref><ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=First total synthesis of taxol. 2. Completion of the C and D rings|yazarlar=Holton|sayfalar=1599-1600|çalışma=Journal of the American Chemical Society|yıl=1994|cilt=116|doi=10.1021/ja00083a067}}</ref><ref>{{Akademik dergi kaynağı|başlık=A synthesis of taxusin|yazarlar=Holton|sayfalar=6558-6560|çalışma=Journal of the American Chemical Society|yıl=1988|cilt=110|doi=10.1021/ja00227a043}}</ref>

; 1995
: [[Eric Cornell]] ve [[Carl Wieman]], makroskopik ölçekte kuantum mekanik özellikler gösteren bir madde olan [[Bose-Einstein yoğunlaşması|Bose-Einstein yoğuşuğunu]] ilk kez üretirler.<ref>{{Web kaynağı|url=https://www.nist.gov/public_affairs/releases/n01-04.htm|başlık=Cornell and Wieman Share 2001 Nobel Prize in Physics|erişimtarihi=27 Mart 2007|arşivtarihi=10 Haziran 2007|arşivurl=https://web.archive.org/web/20070610080506/https://www.nist.gov/public_affairs/releases/n01-04.htm|çalışma=NIST News Release|yayıncı=National Institute of Standards and Technology|yıl=2001}}</ref>

== 21. yüzyıl ==

== Ayrıca bakınız ==

* [[Kimya tarihi]]
*[[Kimyasal element keşiflerinin zaman çizelgesi]]
* [[Nobel Kimya Ödülü]]
* [[Nobel Kimya Ödülü sahipleri listesi|Nobel Kimya Ödülü sahiplerinin listesi]]

== Kaynakça ==
{{Kaynakça|4|30em}}

== Konuyla ilgili yayınlar ==

* {{Web kaynağı|yazarbağı=John Servos|yazar=Servos, John W.|url=https://books.google.com/books?id=1UZjU2WfLAoC&printsec=frontcover|başlık=Physical chemistry from Ostwald to Pauling : the making of a science in America|arşivurl=https://web.archive.org/web/20201208230424/https://books.google.com/books?id=1UZjU2WfLAoC&printsec=frontcover |arşivtarihi=8 Aralık 2020|yer=Princeton, N.J.|yayıncı=Princeton University Press|yıl=1990|isbn=0-691-08566-8}}

== Dış bağlantılar ==

* {{Web kaynağı|url=http://scienceworld.wolfram.com/biography/|başlık=Eric Weisstein'ın Bilimsel Biyografi Dünyası|arşivurl=https://web.archive.org/web/20110406102756/http://scienceworld.wolfram.com/biography/ |arşivtarihi=6 Nisan 2011 }}
* {{Web kaynağı|url=http://mattson.creighton.edu/HistoryGasChemistry.html|başlık=Gaz Kimyasının Tarihçesi|arşivurl=https://web.archive.org/web/20090927120120/http://mattson.creighton.edu/HistoryGasChemistry.html |arşivtarihi=27 Eylül 2009 }}
* {{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/all/|başlık=Tüm Nobel Ödülü sahiplerinin listesi|arşivurl=https://web.archive.org/web/20160605101827/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/lists/all/ |arşivtarihi=5 Haziran 2016 }}
* {{Web kaynağı|url=http://www.ausetute.com.au/elemhist.html|başlık=Periyodik Tablo Elementlerinin Tarihi|arşivurl=https://web.archive.org/web/20100918010009/http://www.ausetute.com.au/elemhist.html |arşivtarihi=18 Eylül 2010 }}

{{Kimya}}
{{Kimya tarihi}}

[[Kategori:Buluş ve keşif listeleri]]
[[Kategori:Kimya tarihi]]