On ikili sayı sistemi sayfasının kaynağını görüntüle

{{Rakam sistemleri}}
'''Onikilik sayı sistemi (duodesimal)''', [[Sayı tabanı|taban]] olarak 12 sayısının kullanıldığı [[Sayısal sistem|sistem]]dir. Onluk (desimal) sayı sistemindeki [[Deste (topoloji)|deste]] teriminin karşılığı bu sistemde [[düzine]]dir.

Onluk sayma sisteminde 15 sayısının anlamı 1 deste ve 5 birim iken, onikilik sayı sisteminde anlamı 1 düzine ve 3 birimdir. Dolayısıyla 13<sub>12</sub>=15<sub>10</sub> şeklinde gösterilir. Baş parmak hariç bir elin diğer 4 parmağında 12 boğum olması ve başparmakla 12'ye kadar kolay sayma yapılabilmesi tıpkı toplamda 10 parmak sayma yöntemi gibi kullanışlıdır. Takvim ve zamanı ölçme konusunda çok ileri oldukları bilinen eski [[Mezopotamya]]'da onikilik sayı sistemi kullanıldığı bilinmektedir. 1 takvim yılında 12 ay olması, 1 saat turunda 12 saat olması ve 12 burç adı olması, bu sayı sisteminin diğer kullanım alanlarından bazılarıdır.

== Onikilik sayı sistemindeki rakamların onluk sayı sisteminde karşılığı ==
{| class="wikitable"
|-
! Onikilik sayı
! Onluk sayı
|-
| 1
| 1
|-
| 2
| 2
|-
| 3
| 3
|-
| 4
| 4
|-
| 5
| 5
|-
| 6
| 6
|-
| 7
| 7
|-
| 8
| 8
|-
| 9
| 9
|-
| A
| 10
|-
| B
| 11
|-
| 10
| 12
|}

== Onikilik sayı sistemindeki bir sayının onluk sayı sistemine çevrilişi ==
B13A sayısını desimale çevirelim:

:<math>B13A_{12} = 11\times 12^3 + 1\times 12^2 + 3\times 12 + 10 = 19008 + 144 + 36 + 10 = 19198</math>

== Onluk sayı sistemindeki sayının onikilik sayı sistemine çevrilişi ==
5796 sayısını 12 tabanlı sisteme çevirelim:
5796/12=483 (kalan=0) 483/12=40 (kalan=3) 40/12=3 (kalan=4) 3/12=0 (kalan=3)

3430<sub>12</sub>=5796<sub>10</sub>

[[Kategori:Sayı sistemleri]]